Co to jest asertywność?

Data dodania aktualności: 23 lipca 2019

 
Co to jest asertywność?

Artykuł został przygotowany przez Sylwię Raciborską – dyplomowanego psychologa, który w każdą środę, w godzinach: 18.00-19.00 prowadzi prywatne, bezpłatne porady psychologiczne na naszej stronie www.stopbarierom.pl

Asertywność – w psychologii jest to termin oznaczający posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz wyrażanie emocji, nie naruszając przy tym praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona praw własnych w sytuacjach społecznych

Asertywność – otwarte wyrażanie siebie: bezpośrednie oraz stanowcze wyrażenie wobec innej osoby swoich myśli, uczuć i przekonań, bez lekceważenia uczuć i poglądów swoich rozmówców.

Asertywność – respektowanie własnych praw i jednocześnie respektowanie praw innych. Postawa asertywna jest zdrowa postawa.

Asertywność – jest umiejętnością nabytą.

Prawa człowieka wiążące się z asertywnością (Król-Fijewska, 1993; Rees, Roderick, 2002):

⎯ prawo do robienia tego, co chcesz — dopóki nie narusza to praw kogoś innego,

⎯ prawo do zachowania godności przez asertywne zachowanie — nawet, jeśli rani to

kogoś innego — dopóty, dopóki Twoje intencje nie są agresywne, lecz asertywne,

⎯ prawo do przedstawiania innym swoich próśb — dopóty, dopóki uznajesz, że druga

osoba ma prawo odmówić,

⎯ prawo do dokonywania wyborów,

⎯ prawo do zmiany,

⎯ prawo do dysponowania swoim czasem, ciałem oraz własnością,

⎯ prawo do wyrażania opinii i przekonań,

⎯ prawo do myślenia dobrze o sobie,

⎯ prawo do informacji,

⎯ prawo do niezależności i nieingerencji ze strony innych,

⎯ prawo do odmowy oraz sprzeciwu,

⎯ prawo do poszanowania ze strony innych,

⎯ istnieją takie sytuacje między ludźmi, w których prawa nie są oczywiste, zawsze

jednak masz prawo do przedyskutowania danej sprawy z drugą osobą i wyjaśnienia jej swojego stanowiska,

⎯ prawo do zachowania się w sposób asertywny lub nieasertywny,

⎯ prawo do korzystania ze swoich praw.

Asertywna obrona granic

Czyli, stopniowa, asertywna reakcja na zachowanie rozmówcy, który naruszył nasz dobrostan. Pięciostopniowa stopniowa skala ochrony granic:

⎯ prośba– wyrażona jasno i wprost, np:. Proszę, abyś nie mówił do mnie podniesionym głosem…

⎯ informacja zwrotna – dotycząca emocji i trudności, jakie prze4ywamy

w związku z zachowaniem partnera: np. Trudno mi się skoncentrować, jak na mnie krzyczysz…

⎯ postawienie granicy– żądanie, sprzeciw – mocne i stanowcze określenie granic kiedy poprzednie kroki nie odniosły skutku np. Nie życzę sobie, aby podnosił na mnie głos…

⎯ zapowiedz sankcji – ostateczny krok w celu

ratowania komfortu psychicznego i zachowania godności. Ważne, aby zapowiedziana sankcja była wykonalna np. Jeśli nie zmienisz sposobu prowadzenia rozmowy, nie Bede się z Toba spotykać…

⎯ wykonanie sankcji (ostateczność) – spełnienie zapowiedzianego kroku.

Asertywna odmowa

Powinna zawierać w sobie trzy następujące elementy:

⎯ słowo nie na początku,

⎯ określenie tego czego nie chce wykonać,

⎯ krótkie i prawdziwe uzasadnienie odmowy:

np. nie zrobię dla Ciebie tej pracy, bo chce w tym czasie wykonać swoja.

Zdarta płyta składa się z dwóch powtarzanych „na okrągło” elementów:

⎯ formuły używanej w asertywnej odmowie np. nie, nie zrobię tego …

⎯ parafrazy, odnoszącej się do tego co mówi partner np. rozumiem, że

ważna sprawa, ale nie zrobię tego …

Konsekwencje gdy wyraźnie i wprost nie stawiamy granicy mówiąc NIE:

⎯ nasi rozmówcy mnie otrzymują jasnej informacji czego odmawiamy i dalej nalegają,

⎯ niewystarczająco dbamy o swoje potrzeby i wtedy czujemy się wykorzystywani (bojąc się tego, możemy wycofać się nadmiernie z kontaktów z innymi ludźmi),

⎯ może nagromadzić się w nas dużo złości, która nie będzie rozładowana w sposób konstruktywny i adekwatny.

Asertywna konfrontacja przekonań

Każdy z nam ma prawo do swojego zdania, opinii, poglądu na dany temat. Nie zawsze musimy się zgodzić z naszym rozmówca.

Schemat rozmowy konfrontującej:

⎯ wyrażenie własnego poglądu np. Moim zdaniem….

_ identyfikacja poglądu partnera np. Czy to oznacza, -e…?

⎯ klaryfikacja poglądu partnera np. Czy dobrze Cię zrozumiałem / zrozumiałam? Chodzi Ci o…..

⎯ podkreślenie różnicy miedzy poglądami – np. Ty uważasz, -e… , a ja uważam, -e…

⎯ klaryfikacja różnicy poglądów, a jeśli nie zadziała to możemy użyć techniki

„zdarta płyta” – powtarzamy różnice w opinii np. Powtarzam Ci, -e mam inne zdanie w tej sprawie.

⎯ zamkniecie dyskusji np. Ty myślisz… , ja uważam to… i zostańmy przy tym.

Bibliografia:

Anita Rawa-Kochanowska, Asertywność — podstawowe zagadnienia, 2003 Polski Uniwersytet Wirtualny

Sylwia Lewandowska-Akhvlediani, ASERTYWNOŚĆ – materiały szkoleniowe III-edycja, Warszawa 2010, Kreatywny Humanista, Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie

Wróć do
listy artykułów
 

Zobacz również inne artykuły

Telefoniczna aplikacja E-niezbędnik jako wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami podczas epidemii koronawirusa

Telefoniczna aplikacja E-niezbędnik jako wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami podczas epidemii koronawirusa

Data dodania aktualności 16 marca 2020

Kliknij i przejdź
do artykułu

Aplikacja E-niezbędnik

Data dodania aktualności 16 lutego 2020

Kliknij i przejdź
do artykułu
Lek przeciwnowotworowy w leczeniu choroby Parkinsona

Lek przeciwnowotworowy w leczeniu choroby Parkinsona

Data dodania aktualności 21 grudnia 2019

Kliknij i przejdź
do artykułu