Co to jest asertywność?

Data dodania aktualności: 23 lipca 2019

 
Co to jest asertywność?

Artykuł został przygotowany przez Sylwię Raciborską – dyplomowanego psychologa, który w każdą środę, w godzinach: 18.00-19.00 prowadzi prywatne, bezpłatne porady psychologiczne na naszej stronie www.stopbarierom.pl

Asertywność – w psychologii jest to termin oznaczający posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz wyrażanie emocji, nie naruszając przy tym praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona praw własnych w sytuacjach społecznych

Asertywność – otwarte wyrażanie siebie: bezpośrednie oraz stanowcze wyrażenie wobec innej osoby swoich myśli, uczuć i przekonań, bez lekceważenia uczuć i poglądów swoich rozmówców.

Asertywność – respektowanie własnych praw i jednocześnie respektowanie praw innych. Postawa asertywna jest zdrowa postawa.

Asertywność – jest umiejętnością nabytą.

Prawa człowieka wiążące się z asertywnością (Król-Fijewska, 1993; Rees, Roderick, 2002):

⎯ prawo do robienia tego, co chcesz — dopóki nie narusza to praw kogoś innego,

⎯ prawo do zachowania godności przez asertywne zachowanie — nawet, jeśli rani to

kogoś innego — dopóty, dopóki Twoje intencje nie są agresywne, lecz asertywne,

⎯ prawo do przedstawiania innym swoich próśb — dopóty, dopóki uznajesz, że druga

osoba ma prawo odmówić,

⎯ prawo do dokonywania wyborów,

⎯ prawo do zmiany,

⎯ prawo do dysponowania swoim czasem, ciałem oraz własnością,

⎯ prawo do wyrażania opinii i przekonań,

⎯ prawo do myślenia dobrze o sobie,

⎯ prawo do informacji,

⎯ prawo do niezależności i nieingerencji ze strony innych,

⎯ prawo do odmowy oraz sprzeciwu,

⎯ prawo do poszanowania ze strony innych,

⎯ istnieją takie sytuacje między ludźmi, w których prawa nie są oczywiste, zawsze

jednak masz prawo do przedyskutowania danej sprawy z drugą osobą i wyjaśnienia jej swojego stanowiska,

⎯ prawo do zachowania się w sposób asertywny lub nieasertywny,

⎯ prawo do korzystania ze swoich praw.

Asertywna obrona granic

Czyli, stopniowa, asertywna reakcja na zachowanie rozmówcy, który naruszył nasz dobrostan. Pięciostopniowa stopniowa skala ochrony granic:

⎯ prośba– wyrażona jasno i wprost, np:. Proszę, abyś nie mówił do mnie podniesionym głosem…

⎯ informacja zwrotna – dotycząca emocji i trudności, jakie prze4ywamy

w związku z zachowaniem partnera: np. Trudno mi się skoncentrować, jak na mnie krzyczysz…

⎯ postawienie granicy– żądanie, sprzeciw – mocne i stanowcze określenie granic kiedy poprzednie kroki nie odniosły skutku np. Nie życzę sobie, aby podnosił na mnie głos…

⎯ zapowiedz sankcji – ostateczny krok w celu

ratowania komfortu psychicznego i zachowania godności. Ważne, aby zapowiedziana sankcja była wykonalna np. Jeśli nie zmienisz sposobu prowadzenia rozmowy, nie Bede się z Toba spotykać…

⎯ wykonanie sankcji (ostateczność) – spełnienie zapowiedzianego kroku.

Asertywna odmowa

Powinna zawierać w sobie trzy następujące elementy:

⎯ słowo nie na początku,

⎯ określenie tego czego nie chce wykonać,

⎯ krótkie i prawdziwe uzasadnienie odmowy:

np. nie zrobię dla Ciebie tej pracy, bo chce w tym czasie wykonać swoja.

Zdarta płyta składa się z dwóch powtarzanych „na okrągło” elementów:

⎯ formuły używanej w asertywnej odmowie np. nie, nie zrobię tego …

⎯ parafrazy, odnoszącej się do tego co mówi partner np. rozumiem, że

ważna sprawa, ale nie zrobię tego …

Konsekwencje gdy wyraźnie i wprost nie stawiamy granicy mówiąc NIE:

⎯ nasi rozmówcy mnie otrzymują jasnej informacji czego odmawiamy i dalej nalegają,

⎯ niewystarczająco dbamy o swoje potrzeby i wtedy czujemy się wykorzystywani (bojąc się tego, możemy wycofać się nadmiernie z kontaktów z innymi ludźmi),

⎯ może nagromadzić się w nas dużo złości, która nie będzie rozładowana w sposób konstruktywny i adekwatny.

Asertywna konfrontacja przekonań

Każdy z nam ma prawo do swojego zdania, opinii, poglądu na dany temat. Nie zawsze musimy się zgodzić z naszym rozmówca.

Schemat rozmowy konfrontującej:

⎯ wyrażenie własnego poglądu np. Moim zdaniem….

_ identyfikacja poglądu partnera np. Czy to oznacza, -e…?

⎯ klaryfikacja poglądu partnera np. Czy dobrze Cię zrozumiałem / zrozumiałam? Chodzi Ci o…..

⎯ podkreślenie różnicy miedzy poglądami – np. Ty uważasz, -e… , a ja uważam, -e…

⎯ klaryfikacja różnicy poglądów, a jeśli nie zadziała to możemy użyć techniki

„zdarta płyta” – powtarzamy różnice w opinii np. Powtarzam Ci, -e mam inne zdanie w tej sprawie.

⎯ zamkniecie dyskusji np. Ty myślisz… , ja uważam to… i zostańmy przy tym.

Bibliografia:

Anita Rawa-Kochanowska, Asertywność — podstawowe zagadnienia, 2003 Polski Uniwersytet Wirtualny

Sylwia Lewandowska-Akhvlediani, ASERTYWNOŚĆ – materiały szkoleniowe III-edycja, Warszawa 2010, Kreatywny Humanista, Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie

Wróć do
listy artykułów
 

Zobacz również inne artykuły

Kodeks Dobrych Praktyk na rynku pracy na rzecz osób z niepełnosprawnościami

Kodeks Dobrych Praktyk na rynku pracy na rzecz osób z niepełnosprawnościami

Data dodania aktualności 9 maja 2021

Kliknij i przejdź
do artykułu
Rynek pracy w Polsce a osoby z niepełnosprawnościami

Rynek pracy w Polsce a osoby z niepełnosprawnościami

Data dodania aktualności 9 maja 2021

Kliknij i przejdź
do artykułu
III edycja ogólnopolskiej kampanii społecznej „STOP Barierom” pod hasłem „STOP COVID

III edycja ogólnopolskiej kampanii społecznej „STOP Barierom” pod hasłem „STOP COVID

Data dodania aktualności 30 kwietnia 2021

Kliknij i przejdź
do artykułu