\n

Choroba Parkinsona to schorzenie neurologiczne występujące coraz częściej w populacji. Chorobę tą opisuje się jako samoistną i postępującą, która z czasem może prowadzić do niepełnosprawności.  Przedmiotem badań wielu naukowców i klinicystów jest obecnie udoskonalenie metod spowalniających postęp schorzenia oraz umożliwiających zapewnienie kompleksowej opieki i usług medycznych pacjentom. Znacznym ułatwieniem w terapii pacjenta z chorobą Parkinsona może być wykorzystanie telemedycyny, czyli świadczenia usług leczniczych na odległość. W celu opracowania skutecznej, skoncentrowanej na pacjencie i zrównoważonej usłudze, dla tej grupy chorych stworzono wirtualną klinikę dla osób z chorobą Parkinsona.

Miejsce to łączy konsultacje telefoniczne i raporty z użytkowania innowacyjnej technologii monitorującej funkcjonowanie pacjenta. Kinetigraph Parkinsona (PKG) to urządzenie noszone na nadgarstku, zapewniające obiektywną ocenę motoryki pacjenta oraz generujące raport wykorzystywany przez lekarzy do optymalizacji schematów leczenia. Choroba Parkinsona objawia się przede wszystkim jako zaburzenia motoryczne, dlatego obserwacja sprawności ruchowej pacjenta jest jednym z kluczowych elementów terapii.

W celu dokonania oceny efektywności rozwiązania przeprowadzono badanie pilotażowe z wykorzystaniem PKG. W pierwszym etapie badania umawiano pacjentów, których dotknęła choroba Parkinsona na wizytę w wirtualnej klinice, do lekarza prowadzącego. Po omówieniu objawów i zapoznaniu się z raportem PKG, lekarz mógł zdecydować o wszelkich zmianach leków lub innych interwencjach i przekazać to lekarzowi ogólnemu pacjenta. Opinie pacjentów zostały zebrane za pomocą kwestionariuszy zawierających pytania na temat przebiegu konsultacji.

Wyniki badania były zaskakujące. Wzięło w nim udział 61 pacjentów z ponad 12 klinik. Wśród respondentów kwestionariusza dotyczącego jakości wizyty w wirtualnej klinice, 89% było zadowolonych z konsultacji. Wirtualna klinika pozwoliła lekarzowi podjąć decyzję o leczeniu ze skutecznością porównywalną do klinik stacjonarnych. Wśród ograniczeń konsultacji na odległość wymieniono między innymi problemy z urządzeniem (PKG), problemy z mową oraz słuchem pacjentów a także zaawansowaną fazę choroby. Jako istotną zaletę wizyty na odległość pacjenci wskazali oszczędność czasu oraz ułatwienie w kontakcie z lekarzem specjalistą.

Choroba Parkinsona jest jednym ze schorzeń, które wymaga regularnych wizyt i monitorowania stanu zdrowia, co jest znacznym utrudnieniem w codziennym funkcjonowaniu pacjentów. Projekt wirtualnej kliniki może stanowić punkt odniesienia do dalszych prac nad wdrażaniem bardziej zaawansowanych rozwiązań telemedycyny dla pacjentów wymagających specjalistycznej opieki medycznej. Jak podkreślają badacze, kluczowe znaczenie dla funkcjonowania wirtualnych klinik może mieć odpowiedni dobór pacjentów i selekcja tej grupy chorych, która może być sukcesywnie leczona na odległość.

Wirtualna klinika pozwoli oszczędzić czas oraz zmniejszyć liczbę kontaktów i być dobrą alternatywą standardowego leczenia w czasach epidemii. Choroba Parkinsona zaliczana jest do często występujących schorzeń neurologicznych, dlatego intensywne poszukiwanie nowoczesnych rozwiązań dotyczących opieki nad tą grupą pacjentów jest obecnie przedmiotem badań wielu naukowców.

Źródło: https://www.docwirenews.com/abstracts/using-telemedicine-and-wearable-technology-to-establish-a-virtual-clinic-for-people-with-parkinsons-disease-2/

Choroba Parkinsona to zwyrodnienie neurodegeneracyjne polegające między innymi na odkładaniu się w mózgu złogów patologicznego białka – alfa-synukleiny. Nasilony stan zapalny oraz nagromadzone białko powoduje szereg uciążliwych objawów neurologicznych i psychiatrycznych. Choroba Parkinsona może być przyczyną znacznego pogorszenia jakości życia oraz niepełnosprawności.

Naukowcy z Uniwersytetu w Georgetown już w 2013 roku zauważyli, że znany lek przeciwnowotworowy – Tasigna może wspomagać usuwanie toksycznych grudek alfa-synukleiny z mózgu myszy, u których choroba Parkinsona została wywołana celowo.

Dopiero w 2017 udało się przenieść badania do II fazy badania klinicznego co pozwoliło lepiej zaobserwować i zrozumieć mechanizmy działania leku na zgromadzoną w mózgu alfasynukleinę. Badania nad nowym lekiem lub też nowym zastosowaniem istniejącego już leku przechodzą przez wszystkie wymagane procedury, aby nie narażać pacjentów na niebezpieczeństwo. W badaniach drugiej fazy prowadzone są testy w grupie chorych pacjentów ochotników.

Choroba Parkinsona to trudna do zaakceptowania diagnoza. Stale postępujący proces utraty neuronów istoty czarnej w mózgu nadal pozostaje zagadką, które przyczyny pozostają nieznane. Istnieje wiele teorii wyjaśniających przyczyny tego zjawiska jednak lekarze i naukowcy skupiają się obecnie na zwalczaniu skutków choroby. Wyniki drugiej fazy badań nad nowym zastosowaniem leku Tasigna wykazały, że u pacjentów z Parkinsonem lek ten powodował zmniejszenie ilości patologicznej alfa-synukleiny o 20%. U chorych poddanych leczeniu zaobserwowano również zwiększenie o 50% ilości metabolitów dopaminy – neuroprzekaźnika, który występuje w niewystarczających ilościach chorych. Po obserwacji 15 miesięcznej zaobserwowano istotną poprawę w zakresie funkcji motorycznych. Wszyscy chorzy biorący udział w badaniu zgłosili poprawę jakości życia po zastosowanym leczeniu.

Choroba Parkinsona powoduje znaczne utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu, a z czasem prowadzi do ograniczenia samodzielności pacjenta.  Lek opóźniający proces postępowania choroby może znacznie opóźnić występowanie uciążliwych objawów i wydłużyć okres samodzielności.

Przed wprowadzeniem Tasigna na nowy rynek zostanie on poddany kolejnym testom potwierdzającym zarówno jego skuteczność jak i bezpieczeństwo. Wyniki dotychczasowych badań pozwalają przypuszczać, że lek ten może wpłynąć na jakość życia chorych.

Źródło: https://www.fiercebiotech.com/research/how-novartis-cancer-drug-tasigna-restores-critical-dopamine-s-lost-to-parkinson-s-disease

Z uwagi na postępujący proces starzenia się społeczeństwa stwierdza się coraz częstsze występowanie chorób neurodegeneracyjnych takich jak choroba Alzheimera czy też choroba Parkinsona. Przebieg chorób neurodegeneracyjnych charakteryzuje postępujący proces degeneracji komórek nerwowych, co może skutkować obniżeniem sprawności ruchowej lub umysłowej prowadzącym do niepełnosprawności. Ze względu na patogenezę chorób neurodegeneracyjnych przypuszcza się, że sposób żywienia oraz skład jakościowy diety może mieć znaczący wpływ na przebieg schorzenia. Wśród czynników żywieniowych istotnych z punktu widzenia chorób neurodegeneracyjnych wyróżnia się:

STAN ZAPALNY

W literaturze naukowej zwraca się uwagę na fakt, że niektóre składniki pożywienia mogą spowalniać postęp choroby poprzez zwalczanie stanu zapalnego, który towarzyszy procesowi degeneracji neuronów. Rolą składników odżywczych może być ochrona delikatnej struktury tkanki nerwowej przed szkodliwym działaniem stresu oksydacyjnego i stanu zapalnego. Do czynników o działaniu przeciwzapalnym zalicza się głównie nienasycone kwasy tłuszczowe. W diecie człowieka pochodzą one głownie z nierafinowanych olejów roślinnych oraz ryb i nasion. Wysokie spożycie nasyconych tłuszczów z produktów zwierzęcych wskazywane jest w literaturze jako zwiększające ryzyko chorób otępiennych. Obecność w jadłospisie nienasyconych kwasów tłuszczowych pochodzących z olejów roślinnych, ryb oraz nasion może również wpływać korzystnie na profil lipidowy i zapobiegać zmianom miażdżycowym prowadzącym do uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego.

WITAMINY Z GRUPY B

Dieta może mieć również znaczenie w kontekście wpływu na plastyczność neuronów. Pomimo, że tkanka nerwowa wykazuje słabą zdolność do regeneracji zjawisko plastyczności mózgu pozwala w pewien sposób zachować funkcje układu nerwowego oraz adaptować do zmieniającego się środowiska. Bardzo ważne dla procesu reorganizacji jest odpowiednia podaż witamin z grupy B, szczególnie witaminy B12, kwasu foliowego oraz tiaminy. Wykazano również, że zmniejszone stężenie witaminy B12 oraz kwasu foliowego i towarzyszące temu zjawisku podwyższone stężenie homocysteiny może wpływać na progresję otępienia naczyniopochodnego jak również otępienia w chorobie Alzheimera.

MASA CIAŁA

W chorobach neurozwyrodnieniowych istotne znaczenie ma również fakt, że choroby dietozależne takie jak cukrzyca typu II czy otyłość, które mogą przyczyniać się do nasilenia stanu zapalnego i neurodegeneracji. Tkanka tłuszczowa ma wpływ na gospodarkę hormonalną, a jej nadmierna ilość nasila stan zapalny. W wyniku procesu starzenia, u osób starszych zachodzi zjawisko stopniowej utraty beztłuszczowej tkanki, która zastępowana jest tkanką tłuszczową często bez znaczących zmian w masie ciała. Otyłość u osób starszych jest więc dodatkowo obarczona większym ryzykiem nasilenia procesu zapalnego i stopniowego pogarszania się funkcji układu nerwowego i odpornościowego. Insulinooporność towarzysząca cukrzycy typu 2 może dodatkowo zaburzać funkcje kognitywne.

Masa ciała może mieć również znaczenie w przypadku występowania niedożywienia. Choroba Parkinsona ze względu na towarzyszące jej objawy może być przyczyną nasilenia ryzyka niedożywienia u osób starszych. Niedożywienie może bezpośrednio przekładać się na pogorszenie funkcjonowania poznawczego i progresję choroby.

MIKROFLORA JELITOWA

Obecnie przypuszcza się, że wpływ na funkcje układu nerwowego mogą mieć również bakterie zasiedlające naturalnie jelito grube. Rodzaj bakterii zależy między innymi od składu i jakości diety. Duża ilość przetworzonych produktów, nasyconych kwasów tłuszczowych oraz brak błonnika pokarmowego mogą niekorzystnie wpływać na dobre bakterie zasiedlające końcowy odcinek jelita.  Zaburzenia w składzie mikroflory jelitowej mogą przyczyniać się do nasilenia stanu zapalnego, ale również powodować problemy z wypróżnianiem i dyskomfort.

Najnowsze badania dotyczące chorób neurodegeneracyjnych dotyczą również badania wpływu ogólnego stanu przewodu pokarmowego na jakość funkcji poznawczych. Część naukowców przypuszcza, że choroba Parkinsona może być spowodowana zaburzeniami w przewodzie pokarmowym co potwierdzono dotychczas jedynie na modelu zwierzęcym.

Korzystne wydaje się być spożywanie produktów poddanych fermentacji mlekowej ze względu na stymulację rozwoju korzystnych gatunków bakterii w końcowym odcinku jelita. Pozytywne działanie fermentowanych produktów takich jak: kefir, jogurt naturalny czy też ogórki kiszone lub kapusta może wpływać pozytywnie poprzez łagodzenie stanu zapalnego, poprawę nastroju, a także wspomaganie funkcji jelit. Zarówno choroba Parkinsona jak i choroba Alzheimera predysponują do występowania zaburzeń w składzie mikroflory jelitowej ze względu na zmiany w jakości i ilości przyjmowanych pokarmów. Wprowadzenie do diety naturalnych produktów poddanych fermentacji może być korzystne dla tej grupy chorych.

Obecnie, najkorzystniejszym modelem żywienia w profilaktyce i leczeniu chorób neurodegeneracyjnych wydaje się być dieta śródziemnomorska. Ten rodzaj diety bazuje na produktach roślinnych, dużej ilości warzyw i produktów zbożowych. Dieta śródziemnomorska uwzględnia również odpowiednią podaż tłuszczów roślinnych oraz błonnika pokarmowego. W diecie tej można znaleźć również spore ilości ryb oraz produktów mlecznych. Uwzględnione  w diecie śródziemnomorskiej czerwone wino zwykle spożywane jest w postaci rozcieńczonej jednak nie zaleca się spożywania alkoholu w chorobach neurodegeneracyjnych ze względu na stosowane leczenie oraz możliwość uzależnienia.

Znaczenie diety w chorobach neurodegeneracyjnych jest często niedoceniane, pomimo że może w znacznym stopniu wpłynąć na jakość życia pacjentów oraz w pewnym stopniu na przebieg choroby.

Autorką artykułu jest Elwira Gliwska – absolwentka dietetyki na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jej zainteresowania to żywienie kliniczne oraz neurologia. Obecnie udziela wsparcia w zakresie porad dietetycznych różnym grupom pacjentów oraz prowadzi projekty naukwo-badawcze z zakresu dietetyki. W Fundacji Neuron Plus prowadzi cotygodniowe, prywatne porady livechat dla osób z niepełnosprawnośćią.

Bibliografia

Szczygieł B., i wsp. Rola wybranych składników odżywczych we wspomaganiu leczenia farmakologicznego choroby Alzheimera. Medycyna Wieku Podeszłego 2014, tom 4, nr 1, 7–15

Dochniak M., Ekiert K., Żywienie w prewencji i leczeniu choroby Alzheimera i choroby Parkinsona. Piel. Zdr. Publ. 2015, 5, 2, 199–208

Kossut M Plastyczność mózgu. Neuropedia – Encyklopedia Neuronauki 2014, 1(1):2; wersja 1

Eriksson PS, Perfilieva E, Bjork-Eriksson T, Alborn AM, Nordborg C, Peterson DA, and Gage FH (1998) Neurogenesis in the adult human hippocampus. Nature Medicine; 4(11): 1313-1317.