\n

Artykuł został przygotowany przez Sylwię Raciborską – dyplomowanego psychologa, który w każdą środę, w godzinach: 18.00-19.00 prowadzi prywatne, bezpłatne porady psychologiczne na naszej stronie www.stopbarierom.pl.

Rehabilitacja psychologiczna – specjalistyczne świadczenie zdrowotne polegające na złożonym ciągu oddziaływań psychologicznych i zastosowaniu programów ćwiczeń, dostosowanych do specyficznych trudności pacjenta. Działania te służą rozwijaniu lub przywracaniu sprawności i aktywności życiowej chorych z rozmaitymi dysfunkcjami ośrodkowego układu nerwowego.

Rehabilitacja psychologiczna – polega na udzieleniu osobie niepełnosprawnej pomocy w pokonywaniu oporów psychicznych związanych z niepełnosprawnością oraz w przystosowaniu się do otoczenia. Warunkiem niezbędnym do efektywnego przebiegu kompleksowej rehabilitacji są: akceptacja, motywacja, aktywna postawa, realna ocena swoich możliwości, adaptacja do życia, wypracowanie nowego planu życiowego, psychoterapia, ergoterapia (terapia zajęciowa ; muzykoterapia, psychorysunek, biblioterapia, choreoterapia).

Dlaczego rehabilitacja psychologiczna jest ważna?

Rehabilitacja psychologiczna – jej oddziaływania służą przywracaniu psychicznych czynności, usprawnianiu działania, zwiększaniu aktywności życiowej osoby niepełnosprawnej, poprawie jakości jej życia.

Rehabilitacja psychologiczna towarzyszy leczeniu oraz innym rehabilitacyjnym działaniom, może też być działaniem odbywającym się etapami.

Rehabilitacja psychologiczna – cele

Celem psychologicznych rehabilitacyjnych działań jest doprowadzenie do możliwie największej poprawy w zakresie sprawności psychicznych chorych.

Polski model rehabilitacji medycznej

Rehabilitację medyczną według polskiego modelu Degi cechowały cztery przymiotniki: powszechna, wczesna, kompleksowa i ciągła.

1. Powszechność, czyli dostępność dla wszystkich chorych, odnosi się również do pojęcia interdyscyplinarności – rehabilitacja musi obejmować wszystkie dziedziny medycyny.

2. Wczesne zapoczątkowanie – rozumiane jako usprawnianie pacjenta zarówno przed planowym zabiegiem operacyjnym jak i zaraz po zabiegu w postaci ćwiczeń w łóżku (ćwiczeń oddechowych, izometrycznych, biernych, wspomaganych, czynnych). Wczesne zapoczątkowanie jest również istotną podstawą rehabilitacji wszystkich innych, m.in. neurologicznej – po udarach mózgowych.

3. Kompleksowość. Rehabilitacja znacznej części pacjentów ma charakter leczenia funkcjonalnego – zleconej przez lekarza kinezyterapii, oraz zabiegów fizykalnych, po których pacjent odzyskuje sprawność i powraca do funkcjonowania. W przypadku, gdy uraz bądź schorzenie całkowicie zmienia sytuację życiowa chorego należy wprowadzać rehabilitację kompleksową prowadzoną przez zespół) rehabilitacyjny.

Kompleksowa rehabilitacja wiąże się więc z pojęciem interdyscyplinarności, czyli zakłada udział lekarzy różnych specjalności w zależności od potrzeb.

4. Ciągłość. Rehabilitacja ma być nieprzerwana, jednoczasowo ma być prowadzona rehabilitacja medyczna, zawodowa, społeczna. Ciągłości rehabilitacji oznacza również kontynuację leczenia po opuszczeniu ośrodka szpitalnego, czyli rehabilitację środowiskową.

Bibliografia:

Polski model rehabilitacji medycznej zaakceptowany i zalecany przez WHO; Mariusz Lubecki Katedra i Zakład Historii Nauk Medycznych Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; Hygeia Public Health 2011, 46(4): 506-515 www.h-ph.pl › pdf › hyg-2011 › hyg-2011-4-506
ptp.org.pl › teksty › Standardy_Zdrowotne

http://idn.org.pl/sonnszz/rehabilitacja_terminy.htm
http://www.praca.ffm.pl/index.php?mod=1&p=24&srw=1&text=140306b

Rosnąca liczba dowodów naukowych wskazuje na to, że choroba Parkinsona może przebiegać w odmienny sposób u kobiet i mężczyzn.

Szczegółowa analiza patofizjologii i obrazu klinicznego pacjentów z chorobą Parkinsona, pozwoliła naukowcom wysnuć wniosek, że przebieg choroby może znacząco różnić się w zależności od płci. Naukowcy przypuszczają, że za różnice zależne od płci odpowiedzialne są żeńskie hormony płciowe – estrogeny. Choroba Parkinsona przebiega z ujawnieniem się objawów motorycznych i niemotorycznych.

Choroba Parkinsona – objawy motoryczne:

· drżenie mięśniowe,

· sztywność mięśni,

· zaburzenia stabilności i postawy.

Jak dowiedziono w analizie, objawy motoryczne u kobiet występują później niż u mężczyzn. Związane jest to z wcześniejszym występowaniem u mężczyzn zaburzeń motorycznych, skłonności do upadków oraz występowaniem niestabilności postawy. U mężczyzn stwierdzo też ogólnie gorszą jakość funkcji poznawczych niż u kobiet, a także silniejszą progresję otępienia. U mężczyzn choroba Parkinsona rozwija się w późniejszym wieku jednak z zwiększym ryzykiem wystąpienia kamptokormii, czyli ciężkiego zgięcia tułowia.

Choroba Parkinsona – objawy niemotoryczne:

· zmęczenie

· obniżenie nastroju, depresja

· zespół niepsokojnych nóg,

· zaparcia

· ból

Badanie prowadzone na 950 chorych dowiodły, że niemotoryczne objawy choroby Parkinsona występują częściej i z większym nasileniem u kobiet. Ponadto, u kobiet częściej obserwowano utratę zmysłu powonienia, zmiany w masie ciała oraz nadmierne pocenie się.

Wpływ płci na przebieg choroby dotyczył także odpowiedzi na leczenie farmakologiczne, neurostymulację i ogólną ocenę jakości życia, które u kobiet oceniono jako gorsze.

Mechanizmy leżące u podstaw rozwoju choroby również mogą różnić się w zalezności od płci, co przypisywane jest protekcyjnej roli estrogenów. Za tezą tą przemawia różnica w zapadalności, która u mężczyzn jest znacznie wyższa, natomiast w grupie wiekowej kobiet po menopauzie odestek chorych jest zbliżony u obu płci. Obecnie przypuszcza się, że stan zapalny toczący się w komórkach układu nerwowego jest istotnym elementem w rozwoju choroby. Wyższe stężenia estrogenów o działaniu przeciwzapalnym u kobiet przed menopauzą mogą chronić przed wystąpieniem objawów.

Choroba Parkinsona może mieć znacząco różny przebieg u mężczyzn i kobiet. Naukowcy zachęcają do dalszego zgłębiania mechanzmów związanych z płcią oraz zalecają stosowanie idywidualnego podejscia w leczeniu.

Źródło: https://www.eurekalert.org/pub_releases/2019-09/ip-haw092519.php

Nowy Orlean to czarujące miasto na południu Stanów Zjednoczonych – sprawdź co powinny wiedzieć i koniecznie zobaczyć osoby z niepełnosprawnością.

Miejsca osiągalne dla osoby z niepełnosprawnością w Nowym Orleanie możemy poznać dzięki niezwykłemu podróżnikowi. Jessie Bascle to podróżnik oraz blogger, który opisuje świat z punktu widzenia osoby na wózku inwalidzkim. Na swojej stronie internetowej opisuje miejsca turystyczne z całego świata pod względem dostępności dla osoby z niepełnosprawnością. Oto kilka miejsc z listy Jessie’ego, wartych odwiedzenia oraz dostępnych dla turystów z niepełnosprawnościami w Nowym Orleanie. Na pierwszym miejscu listy Jessie’ego znalazła się French Quarter. Jest to najstarsza dzielnica Nowego Orleanu, która jest celem turystów z całego świata. Niepełnosprawność nie utrudnia zwiedzania tego miejsca. Dzielnica zasłynęła przez swą nietypową architekturę budowlaną. Większość chodników oraz ścieżek jest równa i dostępna dla osoby na wózku inwalidzkim. Jedną z głównych atrakcji we French Quarter jest Bourbon Street, jednak jak zaznacza Jessie, jest tam tłoczno i poruszanie się może być utrudnione dla osoby na wózku inwalidzkim.

Kolejnym miejscem, które może zobaczyć osoba poruszająca się na wózku jest City Park. Warto udać się tam po zwiedzeniu French Quarter za pomocą komunikacji miejskiej i obejrzeć największą na świecie kolekcję dębów. Niektóre z nich mają nawet ponad 600lat. Poruszanie się po City Park nie sprawia większych trudności, dzięki licznym ścieżkom rowerowym po których mogą poruszać się osoby na wózku inwalidzkim. Miejsc dostępnych w Nowym Orleanie jest znacznie więcej. Dzięki pełnym entuzjazmu turystom, takim jak Jessie, możemy zobaczyć te miejsca z perspektywy osoby z niepełnosprawnością.

Źródło: https://nola.curbed.com/maps/wheelchair-users-guide-to-new-orleans-accessible

Artykuł został przygotowany przez Sylwię Raciborską – dyplomowanego psychologa, który w każdą środę, w godzinach: 18.00-19.00 prowadzi prywatne, bezpłatne porady psychologiczne na naszej stronie www.stopbarierom.pl.

Niepełnosprawność intelektualna – stan zahamowania lub niepełnego rozwoju umysłowego, charakteryzujący się zaburzeniami umiejętności odgrywających rolę w określaniu poziomu inteligencji, tzn. zdolności poznawczych, mowy, ruchowych oraz społecznych.

Niepełnosprawność intelektualna – istotne obniżenie ogólnego poziomu funkcjonowania intelektualnego oraz trudności w zachowaniu przystosowawczym, występujące przed 18 rokiem życia.

Niepełnosprawność intelektualna – nie stanowi żadnej określonej jednostki chorobowej, ale jest niejednorodną grupą zaburzeń o różnej etiologii, obrazie klinicznym i przebiegu.

Współczesny paradygmat w myśleniu o niepełnosprawności intelektualnej.

Dwa podstawowe elementy pojęcia niepełnosprawność intelektualna:

– upośledzenie to stan psychiczny, do którego się dochodzi,

– upośledzeniu towarzyszy patologiczny rozwój osobowości poprzez zablokowanie aktywności poznawczej.

Fazy w procesie dochodzenia do niepełnosprawności intelektualnej:

faza wstępna – pojawia się przed poczęciem dziecka i obejmuje zespół warunków biologicznych, psychologicznych i społecznych, które źle rokują z punktu widzenia rozwoju przyszłego dziecka;

faza I – bezpośrednie zagrożenia dla rozwoju dziecka w okresie prenatalnym, w trakcie porodu lub po urodzeniu;

faza II – proces patologizacji pogłębiający zaburzenia rozwojowe. (M. Kościelska).

Jaka jest klasyfikacja niepełnosprawności intelektualnej?

Klasyfikacja niepełnosprawności intelektualnej według ICD-10.

Istota niepełnosprawności intelektualnej?  

Można powiedzieć, niepełnosprawność intelektualna zawiera się w następujących aspektach:

– jest specyficznym stanem funkcjonowania, w którym istotnie niższy poziom funkcjonowania intelektaulnego współistnieje z ograniczeniami w zakresie zachowania przystosowawczego;

– powstaje w okresie rozwojowym, początek tego stanu musi wystąpić przez 18 rokiem życia;

– spowodowane jest wieloma czynnikami, przy czym im głębszy stopień niepełnosprawności intelektualnej tym częściej wykrywane są przyczyny organiczne;

– nie jest chorobą w sensie medycznym, ani zaburzeniem psychicznym, chociaż posiada swoje kody w Klasyfikacji WHO (ICD-10) i Klasyfikacji Chorób (DSM-V), jest stanem ujawniającym się w zachowaniu jednostki;

– jest stanem, w którym ograniczone jest aktualne funkcjonowanie jednostki, a nie cechą; przy określaniu ograniczeń należy pamiętać, że robi się to celem tworzenia systemu wsparcia, a nie etykietowania osoby;

– przy odpowiednim wsparciu funkcjonowanie osoby z niepełnoprawnością intelektualną można polepszyć. 

Bibliografia:

International Classyfication of Impairments, Disabilities and Handicaps (1980). WHO, Geneve

dr Żanetta Stelter, Charakterystyka niepełnosprawności intelektualnej Zagadnienia szczegółowe, Projekt „DOBRY START” – szkolenia dla usługodawców osób niepełnosprawnych” finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego i budżetu PFRON

WSPARCIE OSÓB Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU UMIARKOWANYM I ZNACZNYM (W TYM Z ZESPOŁEM DOWNA I/LUB NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI SPRZĘŻONYMI) ORAZ GŁĘBOKIM STOPNIEM UPOŚLEDZENIA UMYSŁOWEGO – podręcznik dobrych praktyk Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

ICD-10 Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, Kraków-Warszawa 1998

Artykuł został przygotowany przez Sylwię Raciborską – dyplomowanego psychologa, który w każdą środę, w godzinach: 18.00-19.00 prowadzi prywatne, bezpłatne porady psychologiczne na naszej stronie www.stopbarierom.pl.

1. Co to jest gniew, złość?

Gniew to reakcja emocjonalna na niepowodzenie lub wzburzenie emocjonalne, czasami z nastawieniem agresywnym (zob. złość), będąca reakcją na działanie interpretowane jako skierowana negatywnie akcja zaczepna.

Złość – to stan irytacji, wzburzenia; uczucie wrogości; wybuch gniewu, gniew.

 2. Jak radzimy sobie z gniewem?

Radzimy ze gniewem na dwa sposoby:

Tłumimy gniew bojąc się zranienia. Tłumienie gniewu jest sposobem na zapewnienie sobie bezpieczeństwa w danej chwili, ale raczej nie najlepszym. Ceną jest jednak częsta izolacja i oddalenie od partnera. Ostatecznie jednak tłumiony gniew jest przyczyną wielu chorób somatycznych. W końcu wybuchamy gniewem.

Wybuchamy gniewem. Wyrażamy gniew gwałtownie i w sposób niekontrolowany.

3. Jakie są fizyczne skutki stłumionego gniewu?

Przewlekły gniew – skutki to m.in.:

– wysokie ciśnienie krwi, choroby serca. Osoby z najwyższym poziomem złości są dwukrotnie bardziej narażone na ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej oraz trzykrotnie częściej na ryzyko zawału serca w porównaniu do osób z niższym poziomem gniewu.

– nowotwory. Wyniki wskazujące na stłumioną złość należały do osób z chorobą nowotworową. Istnieją dowody na to, że jest ona przyczyną raka oraz czynnikiem jego rozwoju.

– migreny. Naukowcy wykazali, że ludzie, którzy są jak zakorkowana butelka pełna gniewu, narażeni są na migreny. – Bóle głowy, choroby skóry, problemy trawienne, nadużywanie alkoholu i narkotyków. Te problemy też są spowodowane gniewem, który nie został przeżyty.

– przewlekły ból. To sygnał stłumionej złości. – Zmęczenie. Tłumione emocje wymagają energii potrzebnej po to, żebyśmy je trzymali jak piłkę plażową pod wodą. To wymaga ogromnego wysiłku. Mięśnie są napięte, a emocjonalny przepływ niemożliwy.

– śmierć. Badania wskazują, że właściciele wrogich uczuć trzy razy bardziej są narażeni na przedwczesną śmierć, niż ci, którzy mają w sobie łagodność i potrafią wybaczać.

– inne psychiczne objawy przewlekłej złości: toksyczne relacje, rozwody, przemoc domowa, dominacja, manipulacja, nienawiść. 

4. Gniew i złość – jak sobie z nimi radzić?

W radzenie sobie z gniewem chodzi o to, aby nauczyć się jak się uspokoić bez tłumienia w sobie tej emocji. Można to osiągnąć poprzez zastosowanie pewnych strategii:

– naucz się relaksować. Istnieje wiele technik relaksacyjnych, jak np. głębokie oddychanie, wizualizacja lub medytacja.

– rozwiązanie problemu. Czasami złość i frustracja są spowodowane wyzwaniami, które przekraczają twoje możliwości. Zamiast zagłębiać się w poczuciu beznadziejności własnej sytuacji.  Skupić się na tym, w jaki sposób najlepiej rozwiązać zaistniały problem. Oprócz tego zrozumienie, że złość niczego nie rozwiąże ani nie sprawi, że poczujesz się lepiej. Pomaga skupić na faktycznym poradzeniu sobie z zaistniałym problemem.

– lepsza komunikacja. Zamiast wdawać się w kłótnię skup się na tym, co tak naprawdę chcesz osiągnąć poprzez rozmowę. Dobra komunikacja składa się z umiejętności słuchania, myślenia oraz logicznego analizowania argumentów, a nie wykrzykiwania swoich racji pod wpływem gniewu.

– użyj poczucia humoru. Humor stanowi idealny sposób na rozładowanie zbyt napiętej sytuacji. Jeśli pomyślisz tylko przez chwilę nad tym w jaki sposób możesz nadać zabawny kontekst do całej sytuacji, możesz całkowicie zmienić swoją perspektywę. Pomyśl, czy naprawdę stanie się coś złego, jeśli będziesz się śmiał z rzeczy, które doprowadzają Cię do czerwoności? Naprawdę nie musisz brać całego życia ciągle na poważnie.

– zmień swoje środowisko. Zrób sobie przerwę, przespaceruj się i zajmij się czymś innym. Kiedy wrócisz do problemu, który Cię rozwścieczył będziesz w stanie spojrzeć na niego pod zupełnie innym kątem, dzięki czemu być szybciej wpadniesz na najlepszego rozwiązanie.

Gniew jest normalną emocją, która jest niezbędna dla przetrwania, natomiast z drugiej strony doprowadzony do ekstremum może być niesamowicie krzywdzący. Naucz się kontrolować swój gniew, zdanie trudne ale wykonalne prze regularnych ćwiczeniach.

Bibliografia:

Mały słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.  https://pl.wikipedia.org/wiki/Gniew_(emocja)  https://zenforest.wordpress.com/2008/10/10/czym-jest-gniew-i-jak-sobie-z-nim-radzic-w-zwiazku-i-w-zyciu/  https://wyzwanie90dni.pl/jak-opanowac-zlosc-i-frustracje/  https://zwierciadlo.pl/psychologia/zrozumiec-siebie/fizyczne-skutki-stlumionego-gniewu