\n

Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała na swojej stronie artykuł przedstawiający niepełnosprawność w niecodziennym wydaniu. W artykule opisano kilka faktów związanych z niepełnosprawnością o których warto wiedzieć.

Według Światowej Organizacji Zdrowia osoby z niepełnosprawnością należą do najbardziej zmarginalizowanych grup na świecie. Niepełnosprawność wiąże się z gorszymi wynikami zdrowotnymi, niższymi osiągnięciami edukacyjnymi, mniejszym udziałem gospodarczym i wyższym poziomem ubóstwa. Jak można przeczytać w artykule Ludzie są niepełnosprawni przez społeczeństwo, a nie tylko przez swoje ciała. Bariery te można pokonać, jeśli rządy, organizacje pozarządowe, specjaliści i osoby niepełnosprawne oraz ich rodziny będą współpracować.

Szacuje się, że niepełnosprawność dotyka ponad miliarda osób na świecie co odpowiada około 15% populacji. Około 110-190 milionów osób dorosłych znajduje się w grupie osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Liczba osób z niepełnosprawnością wykazuje tendencję wzrostową. Osoby z niepełnosprawnością stanowią dużą część populacji ogólnej jednak często nie otrzymują odpowiedniej opieki zdrowotnej. W porównaniu do populacji osób bez niepełnosprawności, niepełnosprawni nawet cztery razy częściej doświadczają złego traktowania w opiece zdrowotnej lub też odmowy świadczeń.

Według doniesień, dzieci z niepełnosprawnością częściej nie uczęszczają do szkoły niż dzieci pełnosprawne. Dysproporcje oraz luki w organizacji edukacji przekładają się na znaczne zmniejszenie odsetka dzieci z niepełnosprawnością uczęszczających do szkół szczególnie w biedniejszych krajach.

Osoby z niepełnosprawnością częściej pozostają bez zatrudnienia niż osoby pełnosprawne. Wśród przyczyn braku zatrudnienia osób niepełnosprawnych wymienia się uprzedzenia i obawy pracodawców związane z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnością lub też brak chęci niepełnosprawnych pracowników do podjęcia pracy. W populacji osób niepełnosprawnych stwierdza się również większą podatność na ubóstwo. Ze względów finansowych osoby z niepełnosprawnością częściej zmuszone są do życia w gorszych warunkach, tj. bez odpowiedniej ilości produktów spożywczych, czystej wody pitnej czy też gorszych warunkach sanitarnych. W wielu przypadkach, niepełnosprawność nie jest przeszkodą w samodzielnym funkcjonowaniu w społeczeństwie, dlatego należy dbać o zaspokajanie potrzeb i zwiększanie dostępności wszystkich przestrzeni społecznych dla niepełnosprawnych.

Źródło: https://www.who.int/features/factfiles/disability/en/

Zdaniem niektórych, osoby z niepełnosprawnością to zapomniana i często pomijana grupa na świecie. Trudności w codziennym życiu sprawiają im nieprzystosowane budynki, nierówne drogi, ale również jak się okazuje niepasujące ubrania…

Bowersox to przedsiębiorca, który zbudował od podstaw dział w przemyśle odzieżowym dedykowany osobom z Zespołem Downa. Marka Downs Designs zajmuje się tworzeniem odzieży w rozmiarze i kształcie dostosowanym do osób z Zespołem Downa.

Kształt oraz rozmiar ciała u osób z zespołem Downa często odbiegają od ogólnie przyjętej normy, przez co zakup spodni spełniających oczekiwania może okazać się bardzo trudny. Dodatkowo, osoby chore, ze względu na pewne ograniczenia intelektualne bądź fizyczne mogą mieć trudności z ubieraniem, zapinaniem czy też użytkowaniem ,,zwykłych spodni”. Marka Down Designs produkuje znane wszystkim rodzaje i modele spodni uwzględniając specjalne potrzeby osoby z niepełnosprawnością. Wszystkie jeansy, khaki i czarne spodnie marki mają elastyczny pas, szlufki na pasek, nogawki o krótszych proporcjach i inne udogodnienia, które upraszczają użytkowanie odzieży.

W branży odzieżowej skierowanej na potrzeby osoby z niepełnosprawnością zaistniała również projektantka mody Mindy Scheier. Kierowana prośbą syna cierpiącego na dystrofię mięśniową wymagającą noszenia ortezy postanowiła wprowadzić nowy rodzaj odzieży dla dzieci z niepełnosprawnością. Jedynym rodzajem spodni, które umożliwiały choremu dziecku swobodne poruszanie się były luźne spodnie dresowe. Nie istniał wówczas rodzaj spodni, który spełniałby specjalne potrzeby chorych dzieci i był jednocześnie modny oraz stosowny do różnych okazji. Mindy zaprojektowała spodnie z paskami na rzepy od dołu do kolana i zamieniła zamek na łatwiejsze zapięcia. W efekcie jej syn mógł nosić eleganckie spodnie i samodzielnie korzystać z toalety.

Obecnie, rynek odzieży projektowanej dla potrzeb osoby z niepełnosprawnością staje się coraz większy. Rosnąca liczba firm oferuje wśród swoich produktów odzież zapewniającą wygodę i samodzielność, ale również styl i godność osobom niepełnosprawnym.

Źródło: https://www.mysanantonio.com/news/article/For-people-with-disabilities-finding-clothing-14279234.php

Rosnąca liczba dowodów naukowych wskazuje na to, że choroba Parkinsona może przebiegać w odmienny sposób u kobiet i mężczyzn.

Szczegółowa analiza patofizjologii i obrazu klinicznego pacjentów z chorobą Parkinsona, pozwoliła naukowcom wysnuć wniosek, że przebieg choroby może znacząco różnić się w zależności od płci. Naukowcy przypuszczają, że za różnice zależne od płci odpowiedzialne są żeńskie hormony płciowe – estrogeny. Choroba Parkinsona przebiega z ujawnieniem się objawów motorycznych i niemotorycznych.

Choroba Parkinsona – objawy motoryczne:

· drżenie mięśniowe,

· sztywność mięśni,

· zaburzenia stabilności i postawy.

Jak dowiedziono w analizie, objawy motoryczne u kobiet występują później niż u mężczyzn. Związane jest to z wcześniejszym występowaniem u mężczyzn zaburzeń motorycznych, skłonności do upadków oraz występowaniem niestabilności postawy. U mężczyzn stwierdzo też ogólnie gorszą jakość funkcji poznawczych niż u kobiet, a także silniejszą progresję otępienia. U mężczyzn choroba Parkinsona rozwija się w późniejszym wieku jednak z zwiększym ryzykiem wystąpienia kamptokormii, czyli ciężkiego zgięcia tułowia.

Choroba Parkinsona – objawy niemotoryczne:

· zmęczenie

· obniżenie nastroju, depresja

· zespół niepsokojnych nóg,

· zaparcia

· ból

Badanie prowadzone na 950 chorych dowiodły, że niemotoryczne objawy choroby Parkinsona występują częściej i z większym nasileniem u kobiet. Ponadto, u kobiet częściej obserwowano utratę zmysłu powonienia, zmiany w masie ciała oraz nadmierne pocenie się.

Wpływ płci na przebieg choroby dotyczył także odpowiedzi na leczenie farmakologiczne, neurostymulację i ogólną ocenę jakości życia, które u kobiet oceniono jako gorsze.

Mechanizmy leżące u podstaw rozwoju choroby również mogą różnić się w zalezności od płci, co przypisywane jest protekcyjnej roli estrogenów. Za tezą tą przemawia różnica w zapadalności, która u mężczyzn jest znacznie wyższa, natomiast w grupie wiekowej kobiet po menopauzie odestek chorych jest zbliżony u obu płci. Obecnie przypuszcza się, że stan zapalny toczący się w komórkach układu nerwowego jest istotnym elementem w rozwoju choroby. Wyższe stężenia estrogenów o działaniu przeciwzapalnym u kobiet przed menopauzą mogą chronić przed wystąpieniem objawów.

Choroba Parkinsona może mieć znacząco różny przebieg u mężczyzn i kobiet. Naukowcy zachęcają do dalszego zgłębiania mechanzmów związanych z płcią oraz zalecają stosowanie idywidualnego podejscia w leczeniu.

Źródło: https://www.eurekalert.org/pub_releases/2019-09/ip-haw092519.php

Nowy Orlean to czarujące miasto na południu Stanów Zjednoczonych – sprawdź co powinny wiedzieć i koniecznie zobaczyć osoby z niepełnosprawnością.

Miejsca osiągalne dla osoby z niepełnosprawnością w Nowym Orleanie możemy poznać dzięki niezwykłemu podróżnikowi. Jessie Bascle to podróżnik oraz blogger, który opisuje świat z punktu widzenia osoby na wózku inwalidzkim. Na swojej stronie internetowej opisuje miejsca turystyczne z całego świata pod względem dostępności dla osoby z niepełnosprawnością. Oto kilka miejsc z listy Jessie’ego, wartych odwiedzenia oraz dostępnych dla turystów z niepełnosprawnościami w Nowym Orleanie. Na pierwszym miejscu listy Jessie’ego znalazła się French Quarter. Jest to najstarsza dzielnica Nowego Orleanu, która jest celem turystów z całego świata. Niepełnosprawność nie utrudnia zwiedzania tego miejsca. Dzielnica zasłynęła przez swą nietypową architekturę budowlaną. Większość chodników oraz ścieżek jest równa i dostępna dla osoby na wózku inwalidzkim. Jedną z głównych atrakcji we French Quarter jest Bourbon Street, jednak jak zaznacza Jessie, jest tam tłoczno i poruszanie się może być utrudnione dla osoby na wózku inwalidzkim.

Kolejnym miejscem, które może zobaczyć osoba poruszająca się na wózku jest City Park. Warto udać się tam po zwiedzeniu French Quarter za pomocą komunikacji miejskiej i obejrzeć największą na świecie kolekcję dębów. Niektóre z nich mają nawet ponad 600lat. Poruszanie się po City Park nie sprawia większych trudności, dzięki licznym ścieżkom rowerowym po których mogą poruszać się osoby na wózku inwalidzkim. Miejsc dostępnych w Nowym Orleanie jest znacznie więcej. Dzięki pełnym entuzjazmu turystom, takim jak Jessie, możemy zobaczyć te miejsca z perspektywy osoby z niepełnosprawnością.

Źródło: https://nola.curbed.com/maps/wheelchair-users-guide-to-new-orleans-accessible

Artykuł został przygotowany przez Sylwię Raciborską – dyplomowanego psychologa, który w każdą środę, w godzinach: 18.00-19.00 prowadzi prywatne, bezpłatne porady psychologiczne na naszej stronie www.stopbarierom.pl.

Niepełnosprawność intelektualna – stan zahamowania lub niepełnego rozwoju umysłowego, charakteryzujący się zaburzeniami umiejętności odgrywających rolę w określaniu poziomu inteligencji, tzn. zdolności poznawczych, mowy, ruchowych oraz społecznych.

Niepełnosprawność intelektualna – istotne obniżenie ogólnego poziomu funkcjonowania intelektualnego oraz trudności w zachowaniu przystosowawczym, występujące przed 18 rokiem życia.

Niepełnosprawność intelektualna – nie stanowi żadnej określonej jednostki chorobowej, ale jest niejednorodną grupą zaburzeń o różnej etiologii, obrazie klinicznym i przebiegu.

Współczesny paradygmat w myśleniu o niepełnosprawności intelektualnej.

Dwa podstawowe elementy pojęcia niepełnosprawność intelektualna:

– upośledzenie to stan psychiczny, do którego się dochodzi,

– upośledzeniu towarzyszy patologiczny rozwój osobowości poprzez zablokowanie aktywności poznawczej.

Fazy w procesie dochodzenia do niepełnosprawności intelektualnej:

faza wstępna – pojawia się przed poczęciem dziecka i obejmuje zespół warunków biologicznych, psychologicznych i społecznych, które źle rokują z punktu widzenia rozwoju przyszłego dziecka;

faza I – bezpośrednie zagrożenia dla rozwoju dziecka w okresie prenatalnym, w trakcie porodu lub po urodzeniu;

faza II – proces patologizacji pogłębiający zaburzenia rozwojowe. (M. Kościelska).

Jaka jest klasyfikacja niepełnosprawności intelektualnej?

Klasyfikacja niepełnosprawności intelektualnej według ICD-10.

Istota niepełnosprawności intelektualnej?  

Można powiedzieć, niepełnosprawność intelektualna zawiera się w następujących aspektach:

– jest specyficznym stanem funkcjonowania, w którym istotnie niższy poziom funkcjonowania intelektaulnego współistnieje z ograniczeniami w zakresie zachowania przystosowawczego;

– powstaje w okresie rozwojowym, początek tego stanu musi wystąpić przez 18 rokiem życia;

– spowodowane jest wieloma czynnikami, przy czym im głębszy stopień niepełnosprawności intelektualnej tym częściej wykrywane są przyczyny organiczne;

– nie jest chorobą w sensie medycznym, ani zaburzeniem psychicznym, chociaż posiada swoje kody w Klasyfikacji WHO (ICD-10) i Klasyfikacji Chorób (DSM-V), jest stanem ujawniającym się w zachowaniu jednostki;

– jest stanem, w którym ograniczone jest aktualne funkcjonowanie jednostki, a nie cechą; przy określaniu ograniczeń należy pamiętać, że robi się to celem tworzenia systemu wsparcia, a nie etykietowania osoby;

– przy odpowiednim wsparciu funkcjonowanie osoby z niepełnoprawnością intelektualną można polepszyć. 

Bibliografia:

International Classyfication of Impairments, Disabilities and Handicaps (1980). WHO, Geneve

dr Żanetta Stelter, Charakterystyka niepełnosprawności intelektualnej Zagadnienia szczegółowe, Projekt „DOBRY START” – szkolenia dla usługodawców osób niepełnosprawnych” finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego i budżetu PFRON

WSPARCIE OSÓB Z UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM W STOPNIU UMIARKOWANYM I ZNACZNYM (W TYM Z ZESPOŁEM DOWNA I/LUB NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI SPRZĘŻONYMI) ORAZ GŁĘBOKIM STOPNIEM UPOŚLEDZENIA UMYSŁOWEGO – podręcznik dobrych praktyk Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

ICD-10 Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, Kraków-Warszawa 1998