\n

Rozwój technologii cyfrowych poprawia jakość życia obywateli. Jest to ważne dla osób z niepełnosprawnością, którzy oczekują podniesienia w Polsce poziomu cyfryzacji usług publicznych i komercyjnych.

Znaczenie cyfryzacji gospodarki i usług publicznych znaczenie wzrosło po wybuchu pandemii Covid-19. To dlatego, że z powodu lockdownu ograniczona została działalność administracji, służby zdrowia, opieki społecznej oraz wielu przedsiębiorstw, a ich aktywność przeniosła się do sieci. Z powodu ograniczeń w przemieszczaniu się mieszkańców smartfony i komputery okazały się podstawowym narzędziem komunikacji między ludźmi oraz między ludźmi a różnymi instytucjami.

Dlatego Fundacja Neuron+ tegoroczną, trzecią edycję kampanii społecznej „STOP Barierom” prowadzi pod hasłem „STOP Covid” – jej celem jest walka ze skutkami tej światowej epidemii, które okazały się dotkliwe dla osób z niepełnosprawnością oraz dla seniorów. Doświadczenie pokazuje, że bardzo dobrym narzędziem poprawiającym jakość życia OzN jest cyfryzacja sfery usług i biznesu. To dlatego, że coraz więcej firm i urzędów umożliwia załatwianie spraw drogą elektroniczną.

Jednym z najbardziej pozytywnych przykładów w czasie pandemii okazała się platforma pacjent.gov.pl, gdzie można było umówić się na lekarską teleporadę albo odebrać e-receptę. Coraz powszechniej Polacy zaczęli także korzystać z usług bankowości elektronicznej oraz kontaktować się przy pomocy komputera urzędami.

Segment e-gospodarki i e-administracji stale się rozwija, ale z punktów widzenia obywateli, zwłaszcza OzN, sytuacja jest wciąż daleka od ideału. – Niestety, nie każdą sprawę urzędową da się załatwić on-line, nawet nieskomplikowaną. Dużym problemem dla osób z niepełnosprawnością jest także to, że wciąż wiele placówek medycznych nie prowadzi on-line zapisów do lekarzy lub rehabilitantów. Albo nie daje możliwości elektronicznego odbioru wyników badań. Inne problemy dotyczą braku rekrutacji elektronicznej pracowników w wielu przedsiębiorstwach – mówi prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+ podając przykłady niedomagań usług cyfrowych w naszym kraju.

Podobne zastrzeżenia można sformułować wobec szkół i uczelni wyższych, którym nie zawsze udaje się zorganizować na odpowiednim poziomie swoje platformy edukacyjne. Na szczęście i tu sytuacja ulega systematycznej poprawie, a szkoły, uniwersytety, politechniki, akademie coraz mocniej stawiają na cyfryzację. Te zmiany niejako przyspieszyła pandemia, gdy sprawy administracyjne i naukowe trzeba było załatwiać bez wizyty w gmachu swojej uczelni. Przez wiele miesięcy nauka odbywała się w formie zdalnej i odsłoniła niedostatki w poziomie cyfryzacji szkół, uniwersytetów, akademii i politechnik. Skutkiem tego w wielu placówkach spadł poziom nauczania, o czym świadczą gorsze wyniki matur i egzaminów.

Odrębnym problemem jest wykluczenie cyfrowe, które dotyka zwłaszcza mieszkańców głębokiej prowincji. – Osoby z niepełnosprawnością jak mało która grupa społeczna oczekuje podniesienia poziomu usług cyfrowych. Dlatego z nadzieją patrzymy na wdrażanie najnowszych technologii cyfrowych, w tym budowę sieci 5G, które mają spowodować

likwidację zjawiska wykluczenia cyfrowego. Bo co z tego, że urzędy, przychodnie, szpitale, przedsiębiorstwa, banki będą w pełni cyfrowe, skoro część OzN i tak nie skorzysta z ich usług z powodu braku dostępu do internetu – zaznacza prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+.

III edycja ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej STOP Barierom – STOP Covid na rzecz osób z niepełnosprawnością jest realizowana dzięki dofinansowaniu ze środków: Fundacji ORLEN, Fundacji PKO Banku Polskiego, Fundacji KGHM Polska Miedź, Totalizatora Sportowego Sp. z o.o., Fundacji Agencji Rozwoju Przemysłu, Fundacji BGK im. J.K. Steczkowskiego, Fundacji Polskiego Funduszu Rozwoju

Zapraszamy do udziału w badaniu pt. „Jakość życia osób z niepełnosprawnością w trakcie epidemii Covid-19”

Celem badania jest uzyskanie wiedzy na temat zmian w jakości życia OzN w związku z ogłoszonym w Polsce stanem epidemii. Wyniki badania przyczynią się do poszerzenia wiedzy, jaki wpływ na zdrowie psychiczne OzN ma obecna sytuacja epidemiologiczna na świecie.

Badanie ma charakter anonimowy, a wyniki badania będą prezentowane wyłącznie w postaci zbiorczych zestawień.

Wypełnienie ankiety zajmie około 10 minut. Aby rozpocząć, należy kliknąć w podany niżej link. Ankietę można wypełniać do 21 października.

Kliknij tutaj, aby wypełnić ankietę

W razie pytań prosimy o kontakt na skrzynkę mailową: psycholog@neuronplus.pl

Wiele osób z niepełnosprawnością (OzN) i ich opiekunów skarży się na brak dostępu do rzetelnej informacji na temat ich praw, np. w zakresie pomocy społecznej, ochrony zdrowia i pracy. Poprawa dostępu do tych informacji to jeden z celów trzeciej edycji kampanii „STOP Barierom”.

Akcję prowadzi od początku Fundacja Neuron+ i w tym roku odbywa się ona pod hasłem „STOP Barierom – STOP Covid”. I dlatego jednym z głównych zamierzeń fundacji jest wspierania OzN i seniorów w zwalczaniu skutków epidemii koronawirusa. Jednocześnie kontynuowane są działania znane z poprzednich edycji kampanii, czyli budowa platformy informacyjnej dla osób z niepełnosprawnościami, opiekunów i członków ich rodzin. Na stronie stopbarierom.pl oraz w aplikacji e-niezbędnik na smartfony zainteresowani mogą znaleźć wiele przydatnych informacji dotyczących choćby takich spraw jak uprawnienia do opieki zdrowotnej i rehabilitacji OzN, świadczenia rentowe i socjalne, które im przysługują, możliwości podejmowania nauki i pracy.

– Zaletą strony internetowej i aplikacji e-niezbędnik jest to, że w jednym miejscu można znaleźć informacje z wielu dziedzin ważnych dla niepełnosprawnych i członków ich rodzin. Podpowiadamy np. w jakich instytucjach można się strać o różne świadczenia socjalne w zależności od stopnia niepełnosprawności, jakie trzeba w tym celu zgromadzić dokumenty –mówi prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+ – Niemniej ważne są także porady dotyczące podejmowania nauki na uczelniach wyższych przez niepełnosprawnych czy w zakresie podejmowania pracy zawodowej. W tym ostatnim przypadku służmy także poradą pracodawcom, którzy nie wiedzą, jakie warunki muszą spełnić przy zatrudnianiu OzN i na jaką pomoc mogą liczyć od państwa w takiej sytuacji – dodaje prof. Janusz Kocki.

W realizacji celów kampanii „STOP Barierom” bardzo praktyczny i pomocny okazuje się wirtualny asystent Neuron+, czyli chatbot. Może on przekazać wiele pożytecznych i niezbędnych informacji osobom z niepełnosprawnością i ich opiekunom, ale nie tylko, gdyż z jego usług mogą też korzystać urzędnicy lub pracodawcy. W przypadku OzN, rodziców czy ich prawnych opiekunów zaletą cyfrowego asystenta jest to, że mogą oni otrzymać wiele szczegółowych i ważnych informacji, danych bez konieczności wychodzenia z domu, aby udać się do urzędu lub innej instytucji. To rozwiązania ważne zwłaszcza dla ludzi z ograniczoną mobilnością. – Ze strony można sobie ściągnąć formularze różnych wniosków i wzory załączników, które trzeba wypełnić przy staraniach o świadczenia rentowe, różnego rodzaju zasiłki, ulgi komunikacyjne. Bardzo ważne jest także to, że na bieżąco staramy się na stronie i w aplikacji zamieszczać informacje o zmianach w przepisach prawnych istotnych dla niepełnosprawnych – zaznacza prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+.

Ważną częścią kampanii jest także możliwość skorzystania z porad ekspertów, np. prawników i psychologów. Mają bowiem oni nie tylko szeroka wiedzę teoretyczną, ale mogą też pomóc praktycznie wszystkim zainteresowanym w pokonywaniu trudności dnia codziennego.

III edycja ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej STOP Barierom – STOP Covid na rzecz osób z niepełnosprawnością jest realizowana dzięki dofinansowaniu ze środków: Fundacji ORLEN, Fundacji PKO Banku Polskiego, Fundacji KGHM Polska Miedź, Totalizatora Sportowego Sp. z o.o., Fundacji Agencji Rozwoju Przemysłu, Fundacji BGK im. J.K. Steczkowskiego, Fundacji Polskiego Funduszu Rozwoju

Kodeks dla pracodawcy

Fundacja Neuron + opracowała Kodeks Dobrych Praktyk na rynku pracy na rzecz osób z niepełnosprawnościami (OzN). Jego stosowanie przez pracodawców znacznie poprawiłoby funkcjonowanie OzN w firmach i byłoby też korzystne dla zatrudniających ich przedsiębiorstw i instytucji.

Osoby z niepełnosprawnością aktywne zawodowo są objęte ochroną przez polskie prawo, ale ich sytuacja w miejscu pracy jest zależna bardziej od relacji międzyludzkich niż ustawowych zapisów. Brakuje jednak wskazówek, poradników dla pracodawców w jaki sposób należy traktować OzN i te lukę stara się wypełnić kodeks opracowany przez Fundację Neuron+.

Kodeks Dobrych Praktyk to inaczej zbiór norm regulujących funkcjonowanie niepełnosprawnych pracowników w przedsiębiorstwach, urzędach, szkołach, fundacjach, stowarzyszeniach i w wielu innych podmiotach, gdzie OzN znajdują zatrudnienie. Dotyczą one różnych aspektów i etapów funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością w firmie, począwszy od procesu rekrutacji, przez organizację stanowiska pracy, integrację z załogą, szkolenia, rehabilitację po sprawy związane z wynagradzaniem i awansem zawodowym.

Kodeks zawiera kilkadziesiąt szczegółowych zasad, które pomogą pracodawcom i innym pracownikom uniknąć problemów związanych choćby z kwestiami zachowania wobec OzN w codziennych sytuacjach w miejscu pracy. Inaczej bowiem trzeba podchodzić do osób, które poruszają się na wózkach inwalidzkich, a inaczej do tych, które mają problemy ze wzrokiem lub słuchem. Trzeba np. pozbywać się postaw stereotypowych wobec niepełnosprawnych i taktować jak każdego innego pracownika ze wszystkimi przynależnymi mu prawami i obowiązkami. Chodzi generalnie o to, że kodeks podpowiada pracodawcom, jakie działania powinni podejmować, żeby zapewnić dobre warunki pracy i życia osobom z niepełnosprawnościami. Wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie bowiem nawet sprawy z tego, jakie potrzeby mogą mieć w pracy OzN, a jakie działania są wobec nich niepotrzebne, jeśli są to osoby samodzielne życiowo, czy w pełni sprawne intelektualnie. I nie chodzi tylko o elementarny zakaz dyskryminacji, ale przede wszystkim o to, żeby docenić fakt, iż osoby z niepełnosprawnością są w pełni wartościowymi, wydajnymi pracownikami.

– Kodeks pracy czy ustawy regulujące zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami tylko częściowo załatwiają problem zapewnienie OzN dobrych warunków w miejscu pracy. Prawo nie jest w stanie wszystkiego uregulować, często prawo nie nadąża za zmieniającymi się warunkami gospodarczymi i społecznymi wpływającymi na funkcjonowanie przedsiębiorstw. Wiele zależy więc od nastawienia pracodawców, którzy z kolei mimo dobrej woli często nie wiedzą, jak postępować z niepełnosprawnymi pracownikami, jak zorganizować im miejsce pracy. Kodeks Dobrych Praktyk na pewno im pomoże w budowaniu dobrych relacji osób z niepełnosprawnościami z innymi pracownikami – uważa prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+.

Trzeba podkreślić, że kodeks opracowany przez Fundację Neuron+ nie jest zamkniętą pracą, gdyż katalog działań w nim zawarty powinien być stopniowo rozszerzany. To dlatego, że pewne działania, jakie należy jeszcze podejmować w firmach na rzecz OzN, będzie podpowiadać życie, praktyka w zakładach pracy. Ponadto rynek pracy, systemy zarządzania pracownikami, nowe technologie będą narzucać zmiany i korekty w kodeksie. Dlatego Fundacja Neuron+ w przyszłości będzie przygotowywać nowe wersje Kodeksu Dobrych Praktyk.

Czy niepełnosprawny pracownik jest doceniany?

Zdecydowana większość osób z niepełnosprawnością (OzN), które pracują, zostały zatrudnione z powodu swoich kwalifikacji zawodowych. Tak wynika z badania pt. „Rynek pracy w Polsce a osoby z niepełnosprawnościami”, które zostało wykonane na zlecenie Fundacji Neuron+.

W badaniu desk research brali udział pracodawcy i pracownicy. Okazuje się, że przedsiębiorcy, którzy byli ankietowani i mogli wskazywać po kilka przyczyn przyjmowania OzN do pracy, doceniają głównie umiejętności niepełnosprawnych pracowników, a inne czynniki mają mniejsze znaczenie. Prawie dwie trzecie z nich (65,4%) zdecydowało się na zatrudnienie osoby z niepełnosprawnościami właśnie ze względu na kompetencje zawodowe kandydatów. Co prawda prawie 48% podmiotów wskazało także na korzyści płynące z racji dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników z funduszy publicznych, ale nie jest to jednak główny powód zatrudnienia OzN. Tymczasem w znacznej części naszego społeczeństwa pokutuje mit, że firmy zatrudniają niepełnosprawnych tylko właśnie z racji dotacji budżetowych do ich wynagrodzeń czy na pokrycie kosztów utworzenia stanowiska pracy.

Badanie pokazuje także, iż pracodawcy w dużej części zatrudniają osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności, choć dwóch na trzech pracodawców przyjmuje do pracy osoby z ograniczeniami ruchowymi, a jedna trzecia także z niepełnosprawnością słuchową. Poza tym, około 27% badanych firm przyznało, że zatrudniają osoby z niepełnosprawnością wzrokową, a podobna ilość także pracowników z niepełnosprawnością mowy. Dość wysoki jest wskaźnik podmiotów zatrudniających osoby z niepełnosprawnością neurologiczną (18%) i intelektualną (15%). Dobrym symptomem na rynku pracy jest to, że ponad 84% przedsiębiorców nie widzi barier przy zatrudnianiu OzN, a ci, którzy się z takimi problemami stykają, skarżą się na bariery związane głównie z kwestiami organizacyjnymi i prawnymi.

W ankiecie wzięło udział 500 przedsiębiorców zatrudniających OzN, reprezentujących firmy o różnej wielkości, badania objęły także 400 niepełnosprawnych i oprócz pozytywnych wskaźników są też wskazane zjawiska negatywne. Niestety, w dalszym ciągu niepełnosprawność jednak utrudnia

znalezienie pracy i dlatego większość OzN pozostaje bierna zawodowo. Częściowo tylko można to tłumaczyć tym, że są grupy niepełnosprawnych uprawnionych do otrzymywania renty.

Z badania, które dotyczy jeszcze szeregu innych zagadnień związanych z zatrudnianiem OzN, można wyciągnąć jeszcze jeden bardzo pozytywny wniosek: pracodawcy mają dobre doświadczenia związane z obecnością w ich zakładach osób z niepełnosprawnościami, czyli nie żałują decyzji o przyjęciu do pracy OzN i pozytywnie oceniają ich przydatność w zakładzie, wykonywanie obowiązków zawodowych. Świadczy o tym fakt, że aż prawie 90% ankietowanych szefów firm poleciłoby zatrudnienie takich pracowników zaprzyjaźnionym przedsiębiorcom. Jedynie niespełna 4% badanych pracodawców „raczej nie poleciłoby” zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, a nieco ponad 6% nie miało zdania w tej materii.

– Specjaliści wiedzą, że osoby z niepełnosprawnościami są bardzo dobrymi pracownikami, wydajnymi, szybko się uczącymi swojego zawodu, nowych obowiązków. Firmy, które ich zatrudniają, szybko widzą wiele korzyści, jakie im przynosi taka polityka. Te badania potwierdzają nasze obserwacje i powinny przekonać też do zatrudniania OzN tych pracodawców, którzy mają w tej sprawie wątpliwości – podsumowuje prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+.