\n

Przeciwdziałamy skutkom COVID – 19

Osoby z niepełnosprawnością (OzN) i seniorzy należą do tych grup społecznych, które najbardziej dotknęły skutki pandemii COVID-19. Z myślą o nich ruszyła trzecia edycja ogólnopolskiej kampanii społecznej „STOP Barierom” pod hasłem „STOP COVID”.

Niepełnosprawni i osoby 65+ są w gronie ludzi najbardziej narażonych na zakażenie koronawirusem i śmierć, zwłaszcza jeśli cierpią na choroby układu oddechowego, krążenia lub inne przewlekłe schorzenia. Ponadto lockdown, restrykcje epidemiologiczne, w tym przymusowa izolacja społeczna, pogłębiły ich problemy psychologiczne OzN. Pandemia ograniczyła też tym osobom dostęp do codziennej opieki zdrowotnej i rehabilitacji, co grozi tym, że ich schorzenia się pogłębią, utrudniając im codzienne funkcjonowanie. Jeśli głębiej wsłuchać się w opinie przedstawicieli organizacji społecznych, które działają na rzecz OzN, to okaże się, że czas epidemii pogłębił zjawisko wykluczenia społecznego osób z niepełnosprawnościami, ich dyskryminację i nierówne traktowanie, a także obniżył ich dochody.

Tym zjawiskom ma przeciwdziałać akcja społeczna „STOP Barierom – STOP COVID”, którą prowadzi Fundacja Neuron+. To trzecia edycja kampanii STOP Barierom, której celem jest podnoszenie świadomości społeczeństwa w kwestii sytuacji i potrzeb OzN. Inicjatywa ma też na celu edukowanie osób z niepełnosprawnościami i członków ich rodzin, aby ułatwić im np. dostęp do usług medycznych, edukacji, pracy, świadczeń społecznych.

W tym roku kampania koncentruje się na walce ze skutkami COVID-19. W tym celu rozbudowywany jest serwis kampanii o sekcje związane z pandemią SARS-CoV-2, który pełnić ma rolę huba informacyjnego dla OzN na temat m.in. praw, jakie przysługują osobom z niepełnosprawnościami. Z huba można czerpać także informacje dotyczące epidemii wynikających z niej zmian w przepisach. Na portalu funkcjonuje wirtualny asystent, który teraz zostanie wzbogacony o parametry głosowe. Ważnym narzędziem jest także stworzona specjalnie z myślą o tej akcji aplikacja na smartfony “Aktywni 2.0”. Służy ona m.in. kojarzeniu wolontariuszy z osobami z niepełnosprawnością i seniorami, którzy potrzebują pomocy. Aplikacja to również kanał komunikacji między OzN. Posiada też istotną funkcję edukacyjną dla przedsiębiorców, organizacji pozarządowych chcących pomagać OzN i seniorom, np. oferując im pracę.

– Walka z epidemią COVID-19 to nie tylko leczenie osób zakażonych i przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się choroby. Zapominamy często o skutkach

społecznych pandemii, a te bardzo mocno dotykają właśnie osób z niepełnosprawnościami i seniorów, którzy często należą także do tej pierwszej grupy. Kampania „STOP COVID” na pewno wychodzi naprzeciw ich potrzebom – podkreśla prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neruon+.

W ramach kampanii Fundacja Neruon+ przeprowadzi również badania społeczne na temat zmian, jakie pandemia COVID-19 spowodowała w życiu osób z niepełnosprawnością. Warto podkreślić, że będą to nowatorskie badania w naszym kraju.

Przypomnijmy, że poprzednie kampanie „STOP Barierom” odbyły się w 2019 i 2020 roku i zaangażowało się w nie szereg firm i instytucji. Kampanie były prowadzone pod patronatem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, oraz Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju oraz Ministerstwa Cyfryzacji.

Pandemia wirusa SARS-COV-2, która miała swój początek w Chinach pod koniec 2019 roku, wpłynęła na cały świat. Oprócz rozprzestrzeniania się samej choroby po globie, jej wpływu na nasze zdrowie fizyczne, należy również wspomnieć o innych konsekwencjach tej sytuacji. Państwa na całym świecie bardzo szybko zareagowały próbując chronić społeczeństwa przed dużą ilością zakażeń. Zostały zamknięte granice, nałożono zakazy przemieszczania się nie tylko między miastami, ale również w obrębie własnego miejsca zamieszkania. Pracownicy zostali wysłani na pracę zdalną, dzieci i młodzież również rozpoczęły naukę online. Społeczeństwo się od siebie odizolowało. Całe nasze dotychczasowe życie uległo przemianie z dnia na dzień. Sytuacja ta ma ogromny wpływ na nasze zdrowie psychiczne.

Każdy z nas obecnie odczuwa wiele trudnych emocji. Są to m.in. smutek, lęk, niepewność, złość, czy poczucie utraty kontroli nad własnym życiem. Brak możliwości realizacji swoich planów, czy celów, w sposób dotychczas nam znany, powoduje, że mierzymy się z trudnymi konsekwencjami zaistniałej sytuacji. Ograniczone kontakty z najbliższym otoczeniem, izolacja społeczna wywołują w nas poczucie, że musimy sami mierzyć się ze swoimi problemami. Z powodu niepewnej przyszłości nie wiemy, jak będzie wyglądać nasze życie. Boimy się o swoje zdrowie, o swoją rodzinę i przyjaciół. Chcielibyśmy w jakiś sposób zaradzić temu, co się dzieje, natomiast czujemy się bezradni wobec otaczającego nas świata. Długotrwała stagnacja w obecnej sytuacji może powodować u nas problemy ze zdrowiem psychicznym. Wg Światowej Organizacji Zdrowia depresja będzie główną chorobą cywilizacyjną. Długotrwały stres może wywołać w nas zespół stresu pourazowego. Tym bardziej istotne jest, abyśmy mieli świadomość tego, w jaki sposób pandemia może na nas wpłynąć, i w jaki sposób radzić sobie ze wspomnianymi wyżej trudnymi emocjami.

Powinniśmy pamiętać, że niezależnie od sytuacji, w jakiej się znajdujemy, mamy różne zasoby, które mogą pozwolić nam na zaradzenie wywołanym skutkom psychicznym pandemii.

Tak więc, przede wszystkim, należy otwarcie mówić o mówić o swoich emocjach, szukać wsparcia wśród najbliższych. Pozostawaj z nimi w jak najczęstszym kontakcie, nawet jeśli jedyną możliwo-ścią w obecnej chwili jest kontakt online. Podtrzymuj swoje codzienne rytuały, które pozwolą Ci czuć kontrolę nad życiem codziennym. Podejmuj się aktywności, które będą miały na celu sprawić Ci przyjemność oraz pozwolą na odprężenie. Odżywiaj się zdrowo i dbaj o regularny sen. Badania wykazują, że dieta oraz odpowiednia ilość snu mają pozytywny wpływ na nasze samopoczucie. Ogranicz ilość informacji dotyczących pandemii. Mogą one wywoływać trudne emocje. Unikaj nie-pewnych informacji, korzystaj z pewnych źródeł. Jeśli natomiast czujesz, że samodzielnie nie jesteś w stanie poradzić sobie z obecną sytuacją, nie bój się poprosić o pomoc specjalistę.

Witold Bugaj – psycholog

Bibliografia:

Chodkiewicz, J., Miniszewska, J., Nawrocka, N., Talarowska, M., Zdrowie psychiczne a epidemia SARS-COV-2 -badania polskie, 2020. dostęp:  https://www.researchgate.net/publication/342845107_Mental_health_and_the_epidemic_SARS-COV-2_-_risk_factors_Polish_research_Zdrowie_psychiczne_a_epidemia_SARS-COV-2_-badania_polskie

Gawrych, M., Zdrowie psychiczne w czasie pandemii COVID-19 -przegląd literaturym, 2020. dostęp: https://www.researchgate.net/publication/347963564_Mental_health_during_COVID-19_pandemic_-a_literature_review_Zdrowie_psychiczne_w_czasie_pandemii_COVID-19_-przeglad_literatury

WHO, Zdrowie psychiczne i funkcjonowanie psychospołeczne podczas pandemii COVID-19, 2020. dostęp: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/331808/WHO-2019-nCoV-MentalHealth-2020.1-pol.pdf

Nieprzewidywalne zimowe warunki pogodowe – niższe temperatury, śnieg, lód, deszcz ze śniegiem i wczesne następowanie ciemności mogą stanowić wyzwanie dla ponad 16 milionów osób opiekujących się bliskimi, których dotknęła choroba Alzheimera lub demencja. Obecny kryzys związany z pandemią COVID-19 dodatkowo komplikuje sytuację.

Choroba Alzheimera należy do schorzeń neurologicznych przebiegających z postępującym pogorszeniem funkcji poznawczych. Do opieki nad chorym w zimowych warunkach warto przygotować się odpowiednio wcześnie. Przygotowując się z wyprzedzeniem, opiekunowie mogą mieć duży wpływ na bezpieczeństwo swoich bliskich. Poniżej zaprezentowano kilka wskazówek zebranych przez Stowarzyszenie Alzheimer’s Association Greater Missouri Chapter dotyczących bezpieczeństwa w sezonie zimowym zarówno dla opiekunów jak i chorych z demencją.

Bądź przygotowany

Zimowe burze mogą być niebezpieczne. Warto regularnie sprawdzać warunki pogodowe i przygotować plany awaryjne na wypadek konieczności pozostania z chorym w domu. Warto wcześniej zaplanować harmonogram dnia tak, aby ograniczyć ilość czasu spędzanego przez osobę chorą samotnie. Zadania można spróbować gromadzić w bloki i załatwiać w czasie pojedynczych wyjść. W uzasadnionych sytuacjach korzystne może być zgromadzenie zapasów żywności i innych niezbędnych środków.

Zadbaj o ciepło

Najlepszym przygotowaniem na zimowe warunki pogodowe jest odpowiednia odzież. Chorzy często nie są w stanie samodzielnie poprawić ubrania lub zgłosić, że jest im zimno. Dbając o ubiór należy zakładać kilka luźnych warstw, które pozwolą utrzymać ciepło ciała jednocześnie nie ograniczając ruchów. Należy dokładnie sprawdzić czy nie pozostawiono miejsc z odsłoniętą skórą co może być przyczyną odmrożenia. Należy upewnić się, że osoba chora nosi odzież, która zakrywa jak największą powierzchnię skóry. Warto rozważyć kilka warstw lekkiej odzieży zamiast jednej grubej. Zaleca się, aby pamiętać o odpowiednim nakryciu głowy oraz zabezpieczeniu dystalnych części ciała, zwłaszcza rąk. Istotne jest także zabezpieczanie skóry nieosłoniętej odpowiednim kremem.

Zapobiegaj upadkom

Choroba Alzheimera może istotnie zaburzać równowagę i wpływać na mobilność pacjenta. W opiece należy zakładać, że wszystkie powierzchnie są śliskie. Pomagać osobie chorej można wykonując mniejsze kroki i zwalniając, tak aby mogła dopasować chód i prędkość do bezpieczniejszego poziomu. Problemy z percepcją mogą utrudniać osobie cierpiącej na chorobę Alzheimera lub demencję zobaczenie lodu na chodnikach lub uświadomienie sobie, że lód jest śliski lub że śnieg nie jest twardą powierzchnią. Utrzymuj chodniki i podjazdy w odśnieżone i suche, aby chodzenie na zewnątrz było bezpieczniejsze dla wszystkich. Jeśli to możliwe, korzystaj z poręczy lub chodź ramię w ramię. Skorzystaj z parkingu w garażu. Istotne znaczenie będzie imało również odpowiednie obuwie z antypoślizgową powierzchnią.

Odpowiednie oświetlenie

Miesiące zimowe oznaczają mniejsze nasłonecznienie i krótsze dni. Choroba Alzheimera wpływa na percepcję wzrokową, czyli prawidłowe widzenie i może powodować zwiększoną dezorientację w ciemnym lub zacienionym otoczeniu, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Warto pamiętać o włączaniu światła wcześniej w pomieszczeniach, w których chory będzie przebywał. Korzystne może okazać się również zainstalowanie odpowiednich włączników automatycznych reagujących na ruch lub czujników odmierzających czas włączania i wyłączania światła.

Zapobieganie wędrówce

Wędrówka jest jednym z najczęstszych i najtrudniejszych problemów, z którymi borykają się opiekunowie. Wędrówka chorego może być niezwykle niebezpieczna w chłodniejszych warunkach. Warto obserwować chorego pod kątem nadmiernego pobudzenia emocjonalnego, wzburzenia czy stresu. Należy pamiętać o odpowiednim zabezpieczeniu pomieszczeń oraz niepozostawianiu chorego w samotności o ile tylko jest to możliwe. Pomocna może okazać się także opaska informacyjna z adresem oraz numerem telefonu do rodziny bądź ośrodka, w którym przebywa pacjent.

Choroba Alzheimera znacząco wpływa na życie chorych ale także na jakość życia ich rodzin i opiekunów. Opieka nad osobą z demencją może być trudnym doświadczeniem. O dobrostanie chorego decyduje bardzo często stan fizyczny i emocjonalny jego opiekuna, dlatego warto mieć na względzie również odpowiednie zabezpieczenia dla rodziny i opiekunów. Stowarzyszenie podkreśla, aby opiekunowie nigdy nie wahali się prosić o pomoc w załatwianiu spraw, zakupów środków spożywczych czy też odśnieżaniu oraz dbali o siebie samych.

Źródło: https://eu.columbiatribune.com/story/opinion/columns/2021/01/27/winter-safety-tips-alzheimers-and-dementia-caregivers/4249234001/

Niepełnosprawność jest definiowana poprzez wszelkie ograniczenia lub niemożność wykonywania określonej czynności w sposób, bądź też w zakresie uznawanym za typowe dla człowieka. Może to być jakikolwiek stan ciała lub umysłu, który utrudnia osobie chorej wykonywanie określonych czynności i wchodzenie w interakcje z otaczającym światem.

Coroczne obchody Międzynarodowego Dnia Osób Niepełnosprawnych rozpoczęły się w 1992 roku w ramach działania Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). Święto ma na celu promowanie praw i dobrobytu każdej osoby z niepełnosprawnością we wszystkich sferach życia społecznego i rozwoju oraz zwiększanie świadomości na temat sytuacji osób niepełnosprawnych w każdym aspekcie życia politycznego, społecznego, gospodarczego i kulturalnego. Według ONZ integracja osób niepełnosprawnych jest podstawowym warunkiem przestrzegania praw człowieka, zrównoważonego rozwoju oraz pokoju i bezpieczeństwa. Okazuje się, że dużą rolę we wsparciu osoby z niepełnosprawnością na drodze do lepszej jakości życia może odegrać regularna praktyka jogi.

Jest to starożytna indyjska praktyka, która przynosi korzyści dla ciała i umysłu. Pandemia COVID-19 była przyczyną licznych refleksji o charakterze naukowym i filozoficznym na temat znaczenia zdrowia psychicznego i fizycznego dla jakości życia. Joga jest podejściem holistycznym, które może pomóc zachować zdrowie i sprawność nawet u osoby z niepełnosprawnością wbrew powszechnemu przekonaniu i przyczynić się do poprawy jakości jej życia.

Według Poonam Yadav, eksperta w dziedzinie zdrowia i fitnessu, „Piękno jogi polega na tym, że każdy znajdzie w niej coś dla siebie. Jeśli potrafisz oddychać, możesz uprawiać jogę, niezależnie od wszystkich upośledzeń fizyczno-psychicznych ”.

„Techniki oddechowe, techniki uważności, śpiewy i asany w połączeniu z terapią dźwiękiem pomagają poprawić koncentrację, elastyczność, siłę, zmniejszyć niepokój i poprawić zaburzenia snu.

Wśród łatwych do wykonania pozycji znajduje się między innymi pozycja dziecka czy też pozycja siedzącego kota lub krowy. W zależności od możliwości fizycznych osoby z niepełnosprawnością, ćwiczenia mogą być odpowiednio modyfikowane. Nieodłącznym elementem jogi jest praca z oddechem, który z powodzeniem może być stosowany niezależnie od aktywności fizycznej.

Osoby z niepełnosprawnością mogą odnieść korzyści z praktykowania jogi zarówno w aspekcie fizycznym jak i psychicznym, szczególnie w okresie wzmożonego stresu związanego z pandemią.