\n

Kodeks dla pracodawcy

Fundacja Neuron + opracowała Kodeks Dobrych Praktyk na rynku pracy na rzecz osób z niepełnosprawnościami (OzN). Jego stosowanie przez pracodawców znacznie poprawiłoby funkcjonowanie OzN w firmach i byłoby też korzystne dla zatrudniających ich przedsiębiorstw i instytucji.

Osoby z niepełnosprawnością aktywne zawodowo są objęte ochroną przez polskie prawo, ale ich sytuacja w miejscu pracy jest zależna bardziej od relacji międzyludzkich niż ustawowych zapisów. Brakuje jednak wskazówek, poradników dla pracodawców w jaki sposób należy traktować OzN i te lukę stara się wypełnić kodeks opracowany przez Fundację Neuron+.

Kodeks Dobrych Praktyk to inaczej zbiór norm regulujących funkcjonowanie niepełnosprawnych pracowników w przedsiębiorstwach, urzędach, szkołach, fundacjach, stowarzyszeniach i w wielu innych podmiotach, gdzie OzN znajdują zatrudnienie. Dotyczą one różnych aspektów i etapów funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością w firmie, począwszy od procesu rekrutacji, przez organizację stanowiska pracy, integrację z załogą, szkolenia, rehabilitację po sprawy związane z wynagradzaniem i awansem zawodowym.

Kodeks zawiera kilkadziesiąt szczegółowych zasad, które pomogą pracodawcom i innym pracownikom uniknąć problemów związanych choćby z kwestiami zachowania wobec OzN w codziennych sytuacjach w miejscu pracy. Inaczej bowiem trzeba podchodzić do osób, które poruszają się na wózkach inwalidzkich, a inaczej do tych, które mają problemy ze wzrokiem lub słuchem. Trzeba np. pozbywać się postaw stereotypowych wobec niepełnosprawnych i taktować jak każdego innego pracownika ze wszystkimi przynależnymi mu prawami i obowiązkami. Chodzi generalnie o to, że kodeks podpowiada pracodawcom, jakie działania powinni podejmować, żeby zapewnić dobre warunki pracy i życia osobom z niepełnosprawnościami. Wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie bowiem nawet sprawy z tego, jakie potrzeby mogą mieć w pracy OzN, a jakie działania są wobec nich niepotrzebne, jeśli są to osoby samodzielne życiowo, czy w pełni sprawne intelektualnie. I nie chodzi tylko o elementarny zakaz dyskryminacji, ale przede wszystkim o to, żeby docenić fakt, iż osoby z niepełnosprawnością są w pełni wartościowymi, wydajnymi pracownikami.

– Kodeks pracy czy ustawy regulujące zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami tylko częściowo załatwiają problem zapewnienie OzN dobrych warunków w miejscu pracy. Prawo nie jest w stanie wszystkiego uregulować, często prawo nie nadąża za zmieniającymi się warunkami gospodarczymi i społecznymi wpływającymi na funkcjonowanie przedsiębiorstw. Wiele zależy więc od nastawienia pracodawców, którzy z kolei mimo dobrej woli często nie wiedzą, jak postępować z niepełnosprawnymi pracownikami, jak zorganizować im miejsce pracy. Kodeks Dobrych Praktyk na pewno im pomoże w budowaniu dobrych relacji osób z niepełnosprawnościami z innymi pracownikami – uważa prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+.

Trzeba podkreślić, że kodeks opracowany przez Fundację Neuron+ nie jest zamkniętą pracą, gdyż katalog działań w nim zawarty powinien być stopniowo rozszerzany. To dlatego, że pewne działania, jakie należy jeszcze podejmować w firmach na rzecz OzN, będzie podpowiadać życie, praktyka w zakładach pracy. Ponadto rynek pracy, systemy zarządzania pracownikami, nowe technologie będą narzucać zmiany i korekty w kodeksie. Dlatego Fundacja Neuron+ w przyszłości będzie przygotowywać nowe wersje Kodeksu Dobrych Praktyk.

Czy niepełnosprawny pracownik jest doceniany?

Zdecydowana większość osób z niepełnosprawnością (OzN), które pracują, zostały zatrudnione z powodu swoich kwalifikacji zawodowych. Tak wynika z badania pt. „Rynek pracy w Polsce a osoby z niepełnosprawnościami”, które zostało wykonane na zlecenie Fundacji Neuron+.

W badaniu desk research brali udział pracodawcy i pracownicy. Okazuje się, że przedsiębiorcy, którzy byli ankietowani i mogli wskazywać po kilka przyczyn przyjmowania OzN do pracy, doceniają głównie umiejętności niepełnosprawnych pracowników, a inne czynniki mają mniejsze znaczenie. Prawie dwie trzecie z nich (65,4%) zdecydowało się na zatrudnienie osoby z niepełnosprawnościami właśnie ze względu na kompetencje zawodowe kandydatów. Co prawda prawie 48% podmiotów wskazało także na korzyści płynące z racji dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników z funduszy publicznych, ale nie jest to jednak główny powód zatrudnienia OzN. Tymczasem w znacznej części naszego społeczeństwa pokutuje mit, że firmy zatrudniają niepełnosprawnych tylko właśnie z racji dotacji budżetowych do ich wynagrodzeń czy na pokrycie kosztów utworzenia stanowiska pracy.

Badanie pokazuje także, iż pracodawcy w dużej części zatrudniają osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności, choć dwóch na trzech pracodawców przyjmuje do pracy osoby z ograniczeniami ruchowymi, a jedna trzecia także z niepełnosprawnością słuchową. Poza tym, około 27% badanych firm przyznało, że zatrudniają osoby z niepełnosprawnością wzrokową, a podobna ilość także pracowników z niepełnosprawnością mowy. Dość wysoki jest wskaźnik podmiotów zatrudniających osoby z niepełnosprawnością neurologiczną (18%) i intelektualną (15%). Dobrym symptomem na rynku pracy jest to, że ponad 84% przedsiębiorców nie widzi barier przy zatrudnianiu OzN, a ci, którzy się z takimi problemami stykają, skarżą się na bariery związane głównie z kwestiami organizacyjnymi i prawnymi.

W ankiecie wzięło udział 500 przedsiębiorców zatrudniających OzN, reprezentujących firmy o różnej wielkości, badania objęły także 400 niepełnosprawnych i oprócz pozytywnych wskaźników są też wskazane zjawiska negatywne. Niestety, w dalszym ciągu niepełnosprawność jednak utrudnia

znalezienie pracy i dlatego większość OzN pozostaje bierna zawodowo. Częściowo tylko można to tłumaczyć tym, że są grupy niepełnosprawnych uprawnionych do otrzymywania renty.

Z badania, które dotyczy jeszcze szeregu innych zagadnień związanych z zatrudnianiem OzN, można wyciągnąć jeszcze jeden bardzo pozytywny wniosek: pracodawcy mają dobre doświadczenia związane z obecnością w ich zakładach osób z niepełnosprawnościami, czyli nie żałują decyzji o przyjęciu do pracy OzN i pozytywnie oceniają ich przydatność w zakładzie, wykonywanie obowiązków zawodowych. Świadczy o tym fakt, że aż prawie 90% ankietowanych szefów firm poleciłoby zatrudnienie takich pracowników zaprzyjaźnionym przedsiębiorcom. Jedynie niespełna 4% badanych pracodawców „raczej nie poleciłoby” zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, a nieco ponad 6% nie miało zdania w tej materii.

– Specjaliści wiedzą, że osoby z niepełnosprawnościami są bardzo dobrymi pracownikami, wydajnymi, szybko się uczącymi swojego zawodu, nowych obowiązków. Firmy, które ich zatrudniają, szybko widzą wiele korzyści, jakie im przynosi taka polityka. Te badania potwierdzają nasze obserwacje i powinny przekonać też do zatrudniania OzN tych pracodawców, którzy mają w tej sprawie wątpliwości – podsumowuje prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+.

„W kwestii podróży kosmicznych, wszyscy jesteśmy niepełnosprawni” – powiedziała włoska astronautka Samantha Cristoforetti. Szefowie Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) rozpoczęli pierwszą od 11 lat rekrutację nowych astronautów, ze szczególnym naciskiem na zachęcanie kobiet i osób niepełnosprawnych do dołączania do nowych zespołów dla których planowane są między innymi udział w misji na Księżyc, a w przyszłości na Marsa. Niepełnosprawność nie musi być ograniczeniem i powstrzymywać kandydatów przed udziałem w rekrutacji.

ESA oświadczyła niedawno, że chce zwiększyć różnorodność swoich załóg na wyprawy kosmiczne, ponieważ może pomieścić do 26 stałych i rezerwowych astronautów. Ze względu na zastosowanie coraz bardziej rozwiniętych technologii, funkcjonowanie w przestrzeni kosmicznej można ułatwić i przystosować dla każdego odpowiednio przygotowanego uczestnika wyprawy. Według nowych rekomendacji, kandydatów nie będzie ograniczać płeć lub niepełnosprawność, dlatego zarząd agencji podkreśla, że spodziewają się ogromnej liczby wniosków zgłoszeniowych do rekrutacji rozpoczynającej się 31 marca bieżącego roku. Jak podkreślają rekruterzy, kandydaci powinni być odpowiednio przygotowani fizycznie i psychicznie na złożony proces rekrutacji. Proces selekcji nowych członków załóg kosmicznych potrwa do października 2022roku.

ESA ostrzegła jednak, że spodziewa się bardzo dużej liczby podań podczas ośmiotygodniowej rekrutacji od 31 marca i stwierdziła, że kandydaci będą musieli przejść trudny proces selekcji. Wymagania dotyczące pracy astronauty w ESA obejmują posiadanie tytułu magistra nauk przyrodniczych, inżynierii, matematyki lub informatyki oraz trzyletnie doświadczenie podyplomowe. Dodatkowymi wymaganiami są oczywiście znajomość języka angielskiego oraz obywatelstwo jednego z krajów członkowskich. Wszystkich chętnych czeka sześcioetapowa rekrutacja, która pozwoli na wyłonienie najlepszych kandydatów. Dla szczęśliwej załogi, która przejdzie pomyślnie rekrutację prawdopodobnie zaplanowane są jeszcze wieloetapowe i skomplikowane szkolenia specjalistyczne. Według ESA planowane jest zatrudnienie 26 astronautów – sześciu na stałe i dwudziestu rezerwowych.

Możliwość wynoszenia projektów kosmicznych na wyższy poziom wymaga wspaniale funkcjonujących i różnorodnych zespołów. ESA zachęca kobiety do udziału w rekrutacji ze względu na znaczącą dominację mężczyzn w dotychczasowych załogach. Ponadto do udziału w procesie rekrutacji zachęcane są osoby, które dotknęła niepełnosprawność. Od kandydatów wymagane są przede wszystkim umiejętności wykonywania zadań oraz doświadczenie w podobnym obszarze.

Nowoczesna technologia, ale również walczenie z barierami w myśleniu i podejściu do realizacji projektów mogą wspomagać tworzenie zróżnicowanych i wartościowych zespołów, których nie będzie ograniczać płeć czy niepełnosprawność.

Źródło:https://www.theguardian.com/science/2021/feb/17/europe-launches-recruitment-drive-for-female-and-disabled-astronauts

W dniu 16 lutego rząd przyjął strategię dla osób z niepełnosprawnościami na lata 2021-2030. Jak podkreślano podczas ogłoszenia decyzji – życie osób z niepełnosprawnością to trudna przeprawa, dlatego wspieranie tej grupy społecznej powinno być jednym z priorytetów na najbliższe lata.

Pracę nad utworzeniem strategii trwały od 2016 roku natomiast sama strategia jest elementem Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, ratyfikowanej w Polsce w 2012 roku. W strategii ujęto 130 działań wraz z konkretnymi wskazówkami do ich implementacji. Celem strategii jest przede wszystkim włączenie grupy osób z niepełnosprawnościami w życie zawodowe i społeczne na równi z innymi. Wśród założeń strategii znalazło się również zwiększenie dostępu do edukacji oraz usług medycznych.

Rząd zapowiada publikację projektów ustaw dotyczących zmian sytuacji osób z niepełnosprawnościami w najbliższych dniach. Zapowiedziano również wdrożenie konkretnych działań w oparciu o opublikowane osiem głównych filarów strategii – niezależne życie, dostępność, edukacja, praca, warunki życia i ochrona socjalna, zdrowie, budowanie świadomości oraz koordynacja.

W założeniach strategii uwzględniono również sukcesywne zwiększanie nakładów budżetowych na wsparcie osób z niepełnosprawnościami a także wdrożenie uniwersalnego projektowania i jednolitych standardów dostępności obiektów przestrzeni publicznej.

Wsparcie osób z niepełnosprawnością w dążeniu do likwidacji nierówności społecznych to działanie wymagającego kompleksowego rozumienia i wielopłaszczyznowego podejścia w czasie zarówno planowania, jak i wdrażania zmian. Przyjęcie strategii może przyczynić się do poprawy warunków i jakości życia niepełnosprawnych w Polsce.

Wiele mówi się o dostosowywaniu technologii do indywidualnych potrzeb użytkownika.  Rozwój nowoczesnych urządzeń i rozwiązań technologicznych staje się coraz bardziej intensywny a dopasowanie technologii do człowieka jest na coraz wyższym poziomie. Specyficzny rodzaj dostosowania technologii wymusza niepełnosprawność. Dopasowanie do użytkownika z niepełnosprawnością jest możliwe dzięki wyjątkowym pracownikom wspierającym pracę nad zwiększaniem dostępności rozwiązań i urządzeń. 

Funkcjonujący w firmie Microsoft, Disability Answer Desk zapewnia wsparcie użytkownikom swoich produktów, których dotknęła niepełnosprawność. Dostosowanie technologii do osoby z niepełnosprawnością wymaga dogłębnego poznania jego potrzeb. Pracownicy znani jako ,,zaufani testerzy” to tysiące osób z niepełnosprawnością, które ukształtowały technologię używaną dziś przez miliony użytkowników. Niepełnosprawność i jej wpływ na sposób użytkowania produktów to ważny aspekt wymagający uwzględnienia przy projektowaniu nowych technologii. Pracownicy z niepełnosprawnością są m.in.  pomysłodawcami  rozwiązania NarratorHome, które ułatwia korzystanie z czytnika ekranu. Zaufani testerzy pomagają również w rozwijaniu technologii, które już powstały – dostarczając swój głos ulepszają funkcje rozpoznawania mowy i dyktowania wiadomości. Efektywność tego typu rozwiązań mogła być ograniczona przez niepełnosprawność i jej wpływ na emisję głosu.  

Zwiększanie dostępności produktów firmy Microsft odbywa się za pomocą trzech programów: The Accessibility User Research Collective (AURC), w którym społeczność może przekazywać uwagi oraz sugestie dotyczące użytkowania produktów do firmy, The Disiability Answer Desk darmowy zespół wsparcia użytkowników z niepełnosprawnością, który rozwiązuje problemy zgłaszane przez niepełnosprawnych przez całą dobę oraz Department of Homeland Security Trusted Tester program, który polega na szkoleniu testerów dostępności oprogramowania.

Wdrożenie systemu programów dedykowanych osobom z niepełnosprawnością pomaga budować zaufanie społeczności oraz jest podstawą zachowania wiarygodności firmy i tworzenia lepszych produktów, dlatego niepełnosprawność nie musi być dłużej ograniczeniem w korzystaniu z nowoczesnych rozwiązań technologicznych.

Źródło: https://news.microsoft.com/features/how-thousands-people-disabilities-shape-technology-you-probably-use-every-day/https://news.microsoft.com/features/how-thousands-people-disabilities-shape-technology-you-probably-use-every-day/