Wróć
do listy

Orzeczenia o niepełnosprawności

 

Wybierz interesujący Ciebie temat

Orzeczenia o niepełnosprawności informacje ogólne

W naszym systemie obowiązują trzy rodzaje orzeczeń, które nadają osobie wnioskującej urzędowy status osoby niepełnosprawnej i stanowią podstawę do przyznawania jej wszelkich świadczeń finansowych, jak również do korzystania przez nią z różnego rodzaju ulg, uprawnień i przywilejów, które na podstawie odrębnych przepisów przysługują w Polsce osobom niepełnosprawnym. Orzeczenia te wystawiane są przez wojewódzkie i powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności.

Wojewódzkie i powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności wydają 3 rodzaje orzeczeń:

  • Orzeczenie o niepełnosprawności (dotyczy osób, które nie ukończyły 16 roku życia);
  • Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (dotyczy osób powyżej 16 roku życia);
  • Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień (dotyczy osób które już posiadają ważne orzeczenia o niepełnosprawności, w przypadku osób do lat 16 i ważne orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w przypadku osób powyżej 16 lat).

Postępowanie orzecznicze, mające na celu ustalenie niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności, jest zespołowe i dwuinstancyjne. Oznacza to, że w skład zespołu ds. orzekania jest co najmniej dwóch specjalistów, w tym jeden lekarz, który sprawuje funkcję przewodniczącego składu orzekającego. Drugim członkiem zespołu może być pedagog, psycholog, pracownik socjalny, doradca zawodowy albo inny lekarz.

Orzeczenie o niepełnosprawności

Pierwszym krokiem do skutecznego ubiegania się o wszelkiego rodzaju świadczenia przysługujące z tytułu niepełnosprawności, jest otrzymanie tzw. “orzeczenia o niepełnosprawności”.

O niepełnosprawności orzekają:

  • Powiatowe/miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako pierwsza instancja;
  • Wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako druga instancja.

Spis wojewódzkich i powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności:
Wykaz wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Wykaz powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności

Osoby poniżej 16. roku życia
Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodujących konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.

Niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, nie dłuższy niż do ukończenia 16. roku życia. O długości okresu na jaki wydaje się orzeczenie o niepełnosprawności, decyduje ocena możliwości poprawy funkcjonowania dziecka. Orzeczenie o niepełnosprawności wydaje się na wniosek złożony do powiatowego/miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności przez przedstawiciela ustawowego dziecka.

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności

W obowiązującym systemie, wysokość wszelkich świadczeń i ulg jak również przysługujący rodzaj uprawnień i przywilejów dedykowanych osobom niepełnosprawnym, zależą od stopnia ich niepełnosprawności (w przypadku osób powyżej 16. roku życia).

Przy orzekaniu o niepełnosprawności u osób powyżej 16. roku życia, wyróżnia się trzy stopnie niepełnosprawności:

– znaczny, który obejmuje osoby z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolne do pracy albo zdolne do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagające, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji;
– umiarkowany, który obejmuje osoby z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolne do pracy albo zdolne do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagające czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych;
– lekki, który obejmuje osoby o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub osoby mające ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, które dają się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień wydaje się osobie, która ukończyła 16. rok życia i posiada jedno z następujących orzeczeń:

  • ważne orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:
    • całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji;
    • niezdolności do samodzielnej egzystencji;
    • całkowitej niezdolności do pracy;
    • częściowej niezdolności do pracy oraz celowości przekwalifikowania.
  • ważne orzeczenie organu rentowego (ZUS, MSWiA, MON), wydane przed dniem 1 stycznia 1998 r. o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów.
  • ważne orzeczenie KRUS o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydane przed dniem 1 stycznia 1998 r.

Jak otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności?

W celu otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności należy złożyć w Powiatowym Zespole do spraw Orzekania o Niepełnosprawności:

  • wypełniony i czytelnie podpisany wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności;
  • zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, wydane na potrzeby zespołu do spraw orzekania o Niepełnosprawności, wystawione przez lekarza rodzinnego lub specjalistę (zaświadczenie ważne jest przez 30 dni od daty jego wystawienia);
  • poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię posiadanej dokumentacji medycznej (takiej jak: historia choroby, karta informacyjna leczenia szpitalnego, wyniki badań diagnostycznych, konsultacje specjalistyczne, opinie psychologiczne itp.);
  • inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na ustalenie niepełnosprawności, np: kserokopie uprzednio wydanych orzeczeń.
Kliknij aby pobrać Wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności
Kliknij aby pobrać Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Jak otrzymać orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień?

W celu otrzymania orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień należy złożyć w Powiatowym Zespole do spraw Orzekania o Niepełnosprawności:

  • wypełniony i czytelnie podpisany wniosek (o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień);
  • poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię posiadanej dokumentacji medycznej (takiej jak:: historia choroby, karta informacyjna leczenia szpitalnego, wyniki badań diagnostycznych, konsultacje specjalistyczne, opinie psychologiczne itp.);
  • orzeczenie o niepełnosprawności (w przypadku osób do 16 roku życia) i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (w przypadku osób powyżej 16. Roku życia), lub orzeczenie o niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 5 i 62 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
  • inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie wskazań do ulg i uprawnień.
Kliknij aby pobrać Wniosek o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień

Sposób składania wniosków

Wszelkie dokumenty oraz wnioski należy złożyć bezpośrednio w siedzibie lokalnego, powiatowego lub miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub za pośrednictwem poczty tradycyjnej, przesyłając wymienione dokumenty na adres zespołu w powiecie/miejscowości zamieszkiwanej przez osobę wnioskującą.

Jeśli składamy niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię dokumentacji medycznej, należy mieć ze sobą (do wglądu), oryginały powyższej dokumentacji.

W przypadku listownego przesłania dokumentów, oryginały dokumentacji medycznej należy obowiązkowo zabrać na komisję (do wglądu).

Jeżeli nasza dokumentacja medyczna okaże się niewystarczająca do wydania orzeczenia o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, przewodniczący zespołu zawiadamia pisemnie osoby zainteresowane lub przedstawiciela ustawowego, o konieczności uzupełnienia dokumentacji oraz wyznacza termin złożenia brakującej dokumentacji z pouczeniem, że nieuzupełnienie jej w określonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Podstawy prawne

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2015r., poz.1110)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 01 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób do 16 roku życia (Dz. U. z 2002 r., Nr 17, poz. 162 z późn. zm.).